Star Wars, ετών 44


Η ημερομηνία της 4ης Μαϊου για τους απανταχού επισκέπτες του φανταστικού κόσμου που έχτισε ο George Lucas, είναι ημέρα εορτασμού. Είναι η μέρα που με ένα χαριτωμένο λογοπαίγνιο του γνωστού ρητού "May the Force be with you" - "May the Fourth be with you" οι πιο ένθερμοι θαυμαστές του ξεκινούν εξαρχής μαραθώνιο των αγαπημένων τους ταινιών. Ή τουλάχιστον έτσι μας έδειχνε το Big Bang Theory περίπου μία φορά το χρόνο, όταν τα πράγματα ήταν λίγο απλούστερα και το κινηματογραφικό - τηλεοπτικό υλικό του Star Wars σαφώς λιγότερο από όσο είναι σήμερα.


Γράφει ο Άλκης Νικομάνης


Καθώς το Δεκέμβρη ανακοινώθηκαν μερικές ακόμα ταινίες και σειρές Star Wars, αρκετές ώστε σε λίγα χρόνια η πρόταση αυτή να είναι ακόμα πιο ειρωνική και σίγουρα υπεραρκετές για να ξεκινήσουν ένα νέο πόλεμο μεταξύ των διαρκώς διχασμένων θαυμαστών, σχετικά με το άρμεγμα που επιχειρεί η Disney από τότε που το εξαγόρασε, αφιερώνω σήμερα μερικές γραμμές θετικών σκέψεων πρώτα από όλα για καθεμία από τις τριλογίες της σειράς ταινιών που το 1977 άλλαξε για πάντα τον κινηματογράφο του φανταστικού.

Το παρόν διαβάζεται υπό την αυθεντική υπόκρουση:

The Original Trilogy


Η αρχική τριλογία, τα επεισόδια που μετέπειτα ονομάστηκαν 4, 5 και 6, παραμένουν μέχρι και σήμερα η ιδανική εισαγωγή στον κόσμο του Star Wars για τους νεαρούς θαυμαστές του. Το ταξίδι ξεκινάει in medias res, με έναν πόλεμο που ήδη μαίνεται, τη σκοτεινή και μυστηριώδη φιγούρα του Darth Vader να πλανάται πάνω από το γαλαξία, μια ομάδα τολμηρών επαναστατών που προσπαθεί να απελευθερώσει πλανήτες από την ισχύ του πριν τους καταστρέψει και, κάπου στη μέση, δύο αντίπαλες πλευρές από μια χούφτα πνευματικών πολεμιστών, των Jedi που μάχονται για το καλό και των Sith που κυριαρχούν ενσαρκώνοντας το κακό.


Η πρώτη τριλογία της σειράς, φυσικά δικαιώνει σε μεγάλο βαθμό τις επιθυμίες του κοινού της.

Θετική αποτίμηση: - Όσον αφορά την πλοκή της, απλούστερα δεν γίνεται και αυτός είναι ο αληθινός της πλούτος. Μάχη καλού εναντίον κακού, λίγες, σημαντικές και καλογραμμένες φιγούρες ηρώων για να διακριθούν στα μάτια του κόσμου. - Τεχνικά ζητήματα: Τα τεχνολογικά της επιτεύγματα είναι αδιαμφισβήτητα, καθώς και η επιρροή της στον κινηματογράφο του 20ου αλλά και του 21ου αιώνα με ολοένα και περισσότερες απόπειρες να δημιουργηθούν νέα φανταστικά σύμπαντα που θα στέγαζαν περισσότερες περιπέτειες μετά την πρωτοφανή εμπορική της επιτυχία ουσιαστικά. Ο blockbuster κινηματογράφος, των ταινιών με στοιχεία φαντασίας και δημιουργίας νέων κόσμων που έως τότε ανήκαν κατά κύριο λόγο στις σελίδες των κόμικ και των βιβλίων, οικοδομήθηκε επί της επιτυχίας του. - Pop culture: Φιγούρες και αντικείμενα όπως ο Darth Vader, το φωτόσπαθο, η μουσική των τίτλων αρχής και η κλασική πλέον αποκάλυψη της δεύτερης ταινίας, είναι πια τόσο ευρύτατα αναγνωρίσιμες που αποτελούν θεμέλιο της.

Κύριο μειονέκτημα: Μέσα από τα ρομαντικά γυαλιά της νοσταλγίας για τη δεκαετία του '80, υπάρχουν μέχρι και σήμερα άνθρωποι που σαν παιδιά προσποιούνται ότι η ιστορία τελείωσε εκεί και τίποτα από τα επόμενα δεν αντιπροσωπεύει αυτό που στο μυαλό τους χαρακτηρίζεται ως το "αληθινό Star Wars". Και πέρα από τη γραφικότητα της εν λόγω ελιτιστικής νοοτροπίας, από εδώ αναδύεται ένας εσωτερικός εχθρός για το Star Wars στον 21ο αιώνα.

gif

The Prequel Trilogy

Η τριλογία που επανέφερε, το 1999 στις οθόνες του κόσμου της τον αγαπημένο τους κόσμο, δεκάξι χρόνια μετά το κλείσιμο της ιστορίας, για να αφηγηθεί κατ' ουσίαν το πώς ο Γαλαξίας έφτασε στο καθεστώς της Αυτοκρατορίας που γνωρίσαμε το 1977, δεν αντιμετωπίστηκε τότε με ιδιαίτερο ενθουσιασμό, τουλάχιστον κατά τα δύο πρώτα μέρη της. Με την πάροδο του χρόνου όμως, ολοένα και περισσότερα στοιχεία της βρίσκουν θετική ανταπόκριση. Με τις περιορισμένες δυνατότητες που αφήνει σε κάποιον το αφηγηματικό μέσο του prequel, μιας ιστορίας που ήδη γνωρίζεις πού θα καταλήξει, η δεύτερη και τελευταία ιστορία υπό την άμεση εποπτεία του George Lucas αφορούσε τον σχεδόν ολοσχερή αφανισμό του τάγματος των Jedi και την προδοσία του παιδιού - θαύματος που περιέθαλψαν, του Anakin Skywalker που θα γινόταν ο γνωστός Vader, υπό την προστασία του Καγκελάριου μιας Δημοκρατίας που κλονιζόταν και υπό τη χειραγώγησή του θα κατέληγε σε Αυτοκρατορία.


Με μια ψύχραιμη ματιά στην prequel τριλογία, μπορεί κανείς να εντοπίσει πολλούς λόγους για να την αγαπήσει και να την αποδεχτεί ως μέρος της συνολικής ιστορίας, αντί να την κοιτάζει σαν το τέκνο του εξωσυζυγικού δεσμού του πατέρα Lucas με την τεχνολογία και το κέρδος.

Θετική αποτίμηση: - Παλιοί και νέοι αστέρες: Αγαπημένοι ηθοποιοί όπως ο Liam Neeson και ο Christopher Lee εμπνέουν δέος με την παρουσία τους, ενώ μεγάλος κερδισμένος της αγάπης του κοινού αναδεικνύεται ο Ewan McGregor με την ερμηνεία του ως Obi Wan Kenobi. - Οι Jedi και οι Sith: Οι Darth Maul και Count Dooku που συστήνονται ως δευτερεύοντες κακοί πίσω από τον αναδυόμενο αυτοκράτορα, είναι φιγούρες πιο απειλητικές και πολύπλοκες για τη στελέχωση ενός τάγματος συνώνυμου με το απόλυτο Κακό, όπως και το συμβούλιο των Jedi σκιαγραφείται καλύτερα μέσα από τη φιλοσοφία και τις διαδικασίες που οδήγησαν εν τέλει στην παρακμή του.

gif

- Επιτέλους πόλεμος: Η ιστορία, σε αντίθεση με την προηγούμενη για πρώτη φορά γίνεται πιο πολύπλοκη. Τη θέση ενός ανοιχτού πολέμου αυτή τη φορά λαμβάνουν κυρίως πολιτικά παιχνίδια και δολοπλοκίες, ένα βασικό συστατικό που κρύβεται πίσω από κάθε πόλεμο, αληθινό ή φανταστικό. Αλλά και όταν ξεκινάει όμως η δράση, οι πολεμικές σκηνές, αλλά και οι μονομαχίες με φωτόσπαθα είναι εντυπωσιακές και καλύτερα χορογραφημένες φυσικά με τη συμβολή και πάλι πρωτοποριακών οπτικών εφέ.

Κύριο μειονέκτημα: Είναι άνιση. Όσο ικανοποιητική και αν είναι η τρίτη πράξη, πρέπει κανείς να υπομείνει πολλά για να φτάσει εκεί. Από κακοσχεδιασμένα τέρατα της πρώιμης ψηφιακής εποχής που ξενίζουν στο μάτι, έως ορισμένες πραγματικά κακογραμμένες ατάκες και ερμηνείες ιδιαίτερα όσον αφορά τον Anakin και το ρομάντζο του με την Padme, είναι εύκολο κανείς να αποθαρρυνθεί πριν ολοκληρωθεί η τριλογία.

gif

Η sequel τριλογία


Και ξαφνικά εγένετο συνέχεια. Το 2015, ως αποτέλεσμα της απόκτησης (και) της εταιρίας παραγωγής Lucas Films, η Disney επαναφέρει το Star Wars σε ένα κοινό πολύ πιο εθισμένο στα προϊόντα της pop culture, λόγω της μεσολάβησης στο μεταξύ αμέτρητων ταινιών για ήρωες και υπερήρωες. Προς έκπληξη κανενός, η έβδομη ταινία Star Wars σπάει τα ταμεία. Η ιστορία συνεχίζεται, μετά την πτώση του Αυτοκράτορα στην έκτη ταινία, η οποία αποδείχθηκε μη οριστική και ανάγκασε τους παλιούς μας γνώριμους πρωταγωνιστές, αλλά και νεότερους να εξακολουθήσουν τον πόλεμο με τα απομεινάρια του στρατού του, το Πρώτο Τάγμα, του οποίου ηγείται ένας νέος άρχοντας Sith παρασύροντας κοντά του για ακόμα μια φορά έναν επιρρεπή πρώην Jedi, τον Kylo Ren.

Θετική αποτίμηση:

- Το Star Wars τεχνικά ήταν αρτιότερο από ποτέ: Η παρουσίαση τοπίων και πλανητών εντυπωσιάζει, κάθε σκηνή ιδιαίτερα εντός των τειχών της Αυτοκρατορίας εκπέμπει μια μεγαλοπρέπεια και οι μάχες που διεξάγονται αναμφίβολα αξιοποιούν στο έπακρο τις τεχνολογικές δυνατότητες της εποχής. Υπάρχουν στιγμιότυπα όπως ολόκληρη η σκηνή μάχης στον Crait η επιστροφή στα απομεινάρια του Death Star στον Endor και η μάχη με τους αυτοκρατορικούς φρουρούς που δεν μπορείς να μην ανατριχιάσεις από την ομορφιά τους.

- Καλή αξιοποίηση των παλιών ηρώων: ο Han Solo, η Leia, ο Chewbacca και ο Luke επιστρέφουν με σωστό τρόπο και όχι απλά για να παρασύρουν τη νοσταλγία των θαυμαστών της παλιάς τριλογίας. Υπήρχαν και άλλες επιστροφές φαντασμάτων του παρελθόντος αλλά καμία δεν ήταν τόσο επιτυχημένη όσο αυτή της τετράδας, οι ιστορίες των οποίων επισκίασαν σε μεγάλο βαθμό τους νέους ήρωες.

- Kylo Ren: Ο καινούριος κακός - αντιήρωας δικαίως έγινε αγαπημένος του κοινού και θεωρείται ήδη το καλύτερο χαρακτηριστικό της νέας τριλογίας. Η προσωπική του ιστορία είναι η μόνη ανάμεσα στους νέους ήρωες που ακολούθησε μια συνεπή διαδρομή. Η καριέρα του Adam Driver πήρε φωτιά μετά από αυτό το ρόλο

gif

Κύριο αρνητικό: Αυτό που συνέβη όταν η Disney νοιάστηκε υπερβολικά για την αγάπη και την έγκριση του κόσμου. Στα χρόνια που ακολούθησαν ιδίως μετά τα επεισόδια 8 και 9 πολύς κόσμος άρχισε να συζητάει ποιο από τα δύο ήταν χειρότερο ή/και ευθύνεται για την πικρή γεύση που άφησε σε αμέτρητους θεατές η νέα τριλογία (χαρακτηριστικά, η τρίτη ταινία αποκόμισε τα μισά έσοδα σε σχέση με την πρώτη και ενώ εμπορική αποτυχία δεν τη λες, προξενεί μια απορία). Η απάντηση είναι, κανένα. Έχουν ελαττώματα και οι δύο, όπως και θετικά στοιχεία, κάτι που δεν συμβαίνει για πρώτη φορά στην ιστορία του franchise. Ωστόσο το τελευταίο προσπαθεί να αναιρέσει τον προκάτοχό του για να εξευμενίσει το διχασμό που προκάλεσε η όγδοη και σε αυτή του την προσπάθεια καταλήγει να θυσιάζει την ευκαιρία του να πει μια ολοκληρωμένη και συνεπή ιστορία με τους νέους ήρωες που είχε συστήσει. Όπως το Justice League του Whedon παραμορφώθηκε όταν προσπάθησε να στρέψει το χαρακτήρα της ταινίας στο ελαφρύτερο και πιο κωμικό καθ' ομοίωση των ταινιών Marvel, έτσι το τελευταίο Star Wars έμοιαζε να παρακαλάει για τη συγχώρεση των αμαρτημάτων του προκατόχου του υποσχόμενο λίγη ακόμα από εκείνη τη γλυκιά νοσταλγία που πίστευε ότι θα ξανάφερνε τον κόσμο στις αίθουσες. Εγκαταλείποντας το σαν να μη συνέβη ποτέ, απαρνήθηκε και τα θετικά νέα στοιχεία που έφερε ο Rian Johnson στην ιστορία, προσπαθώντας να την προχωρήσει πέρα από τους Skywalker, σε νέες ιστορίες.


(Ωστόσο αυτό παραμένει το μόνο που χρειάζεται να πεις όταν ακούς ότι μόνο το παλιό Star Wars άξιζε:)

Επίλογος


Το Star Wars είναι ένα γιγαντιαίο franchise με πολυπληθές και δυναμικό κοινό που ασχολείται φανατικά με τον κόσμο αυτό. Το θέμα δεν είναι μόνο η αμετροέπεια, η επιθυμία της Disney να αρμέξει μια ακόμα κερδοφόρα αγελάδα που έχει στα χέρια της. Άλλωστε ακόμα και πριν την απόκτηση του από τη Disney, το κοινό το ακολούθησε σε βιβλία, σειρές κινουμένων σχεδίων και βιντεοπαιχνίδια, τα μετέπειτα επονομαζόμενα Star Wars Legends, τα οποία μετά την εξαγορά από τη Disney, χαρακτηρίστηκαν εν μία νυκτί non canonical. Το θέμα είναι ότι για να συνεχίσεις μια σειρά ταινιών, ιδίως μία με ιστορία σχεδόν μισού αιώνα, αναπόφευκτα θα χρειαστεί να επενδύσεις στο νέο και να δοκιμάζεις καινούριες συνταγές και ιστορίες.


Ίσως, υπό αυτή την έννοια, δεν είναι δυνατόν να είσαι αρεστός σε όλους, ούτε και συνετό να κάνεις τα χατίρια στους ένθερμους οπαδούς της σειράς που έχεις στα χέρια σου σαν να επρόκειτο για μουτρωμένα παιδιά. Οι θαυμαστές από μεριάς τους, αν δεν επιθυμούν να τους σερβίρουν ξαναζεσταμένη την ίδια ιστορία, τα ίδια πρόσωπα που συσχέτισαν με την παιδική τους ηλικία, οφείλουν να δείχνουν ψυχραιμία και να σκέφτονται πού και πού θετικά αντί να ακονίζουν τα ξίφη του φανατισμού και του διχασμού. Άλλωστε η υποταγή στα αρνητικά συναισθήματα είναι γνώρισμα της σκοτεινής πλευράς της συμβολικής Δύναμης και η σειρά σαραντατέσσερα χρόνια τώρα προσπαθεί αν μη τι άλλο να διδάξει στον καθένα μας πώς να τα τιθασεύει.