• Δημήτρης Φαληρέας

#review: Gorillaz - Humanz


Εφτά χρόνια μετά το The Fall (2010) και το peak της οικονομικής κρίσης, οι Gorillaz επιστρέφουν την κατάλληλη στιγμή, αυτή τη φορά για να μας μιλήσουν για τον Ντόναλντ Τραμπ.


Γράφει ο Δημήτρης Φαληρέας


Κατευθείαν στα βαθιά όμως. Το Humanz δεν είναι ένας δίσκος που θα ακούσεις μία φορά. Αν τον ακούσεις μόνο μία φορά, πολύ πιθανό να τον απορρίψεις ως «όχι αρκετά Gorillaz» ή «δεν πλήρωσα για να ακούσω αυτό» και είναι λογική αντίδραση. Άπειρα R&B και hip-hop στοιχεία που ξεφεύγουν από την electronic νωχελικότητα που αγαπήσαμε και άπειρες συμμετοχές (Vince Staples, Peven Everett, Popcaan, De La Soul, Grace Jones, D.R.A.M, Anthony Hamilton, Danny Brown, Noel Gallagher, Kelela, Marvin Staples, Benjamin Clementine, Pusha T, Ray BLK, Jamie Principle, Zebra Katz, Kali Uchis και Jenny Beth) που το κάνουν να μοιάζει πιο πολύ με ένα tribute compilation παρά με ένα studio album. Αλλά είναι ένας δίσκος που αξίζει τη δεύτερη και την τρίτη ακρόαση, τόσο σε μουσικό επίπεδο, καθώς παντρεύει με αριστοτεχνικό τρόπο την πορεία των Gorillaz με τους ήχους της εποχής μας, όσο και στιχουργικά όπου πλάθει με σωστό τρόπο μια ιστορία που πιο πολύ φέρνει σε χρονικό του πλανήτη το έτος 2017.


Το χρονικό αυτό περιγράφει μια δυστοπία που για τον Albarn δε βρίσκεται στο μέλλον, αλλά είναι ήδη εδώ. Ξετυλίγει το νήμα από το δεύτερο κομμάτι, το 'Ascension', ξεκινώντας από την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003 και φτάνει μέχρι το σήμερα και το κίνημα Black Lives Matter, όπου ο Vince Staples ρίχνει με ένταση στο τραγούδι όλη την οργή για τις ανισότητες, δίνοντας το φυλετικό πρόσημο και μάλιστα με έναν πολύ δυνατό παραλληλισμό με την Έξοδο από την Παλαιά Διαθήκη, όλα αυτά σε ένα catchy ρεφρέν που από την πρώτη φορά στριφογυρίζει στο μυαλό σου. Σε παρόμοιο κλίμα συνεχίζουν τα υπόλοιπα τραγούδια, με την επιστροφή του De La Soul, υπεύθυνου για το υπερ-χιτάκι των 00’s 'Feel Good Inc', τώρα με το 'Momentz' και μια από τις καλύτερες στιγμές του δίσκου, όπου παίζει με όχι ιδιαίτερα πρωτότυπα θέματα όπως ο λιγοστός χρόνος και η ρευστότητά του ή το πορτρέτο της cocaine chick, αλλά δίνει μια ωραία προσωπική οπτική, τροφοδοτώντας μας παράλληλα με αλλεπάλληλες εικόνες που δένουν εξαιρετικά με το κοφτό κι έντονο μπιτ του κομματιού.


Το 'Busted Αnd Blue' είναι ένα άλλο τραγούδι που έχει μεγάλη σημασία στη δομή του δίσκου, καθώς είναι το μοναδικό που δεν συμμετέχει κάποιος guest και προσφέρει όλη την ατμοσφαιρικότητα που απουσιάζει από τα υπόλοιπα. Μία νότα στο synthesizer και η φωνή του Albarn είναι αρκετή για να δώσει το «διαμαντάκι» που ψάχνουν οι πιο σκληροί κριτές, ενώ δεν ξεφεύγει από τα πολιτικοκοινωνικά σχόλια, εφ’ όσον η μνεία στην πεσιμιστική Αινειάδα του Βιργιλίου, η ευθεία αναφορά στα echo chambers και ο παραλληλισμός του υπολογιστή με τα είδωλα της αλληγορίας του σπηλαίου από την Πλατωνική Πολιτεία, οδηγούν γρήγορα στη δυσκολία του 2-D να αποδεχτεί την πλήρη κυριαρχία του διαδικτύου και της post-truth ενημέρωσης που πλέον προσφέρει άφθονα και έπαιξε κυρίαρχο ρόλο στις Αμερικανικές εκλογές του Νοεμβρίου.


Αφού έχουν μπει αν και δειλά ακόμη οι εκλογές, φτάνουμε στο 'Let Me Out', ένα από τα πιο πολιτικά φορτισμένα tracks, που εκφράζει το φόβο (κι ενδεχομένως την απόγνωση) των συντελεστών για τον μετα-Τραμπ κόσμο –τον οποίο κατονομάζει. Αναφορές στον Αμερικανό Πρόεδρο υπάρχουν επίσης στο 'Hallelujah Money', σχετικά με το τείχος που προεκλογικά υποσχέθηκε να χτίσει στα σύνορα με το Μεξικό (and I thought the best way to protect our tree/ is by building walls) και στο bonus track 'The Apprentice' που τον παρομοιάζει με το Darth Vader του Star Wars. Το Humanz όμως δεν είναι κραυγή αγωνίας, ούτε προφήτης δεινών και αυτό φαίνεται στο καταληκτικό 'We Got Τhe Power', όπου μας δίνουν «έτοιμη» τη στάση που θέλουν να τηρήσουμε όταν τελειώσει το μεταποκαλυπτικό πάρτι που είναι αυτός ο δίσκος και υπενθυμίζουν την απάντηση της ανθρωπότητας στους «τυράννους» της.


Η μικρή λεπτομέρεια όμως που κάνει αυτή την ιστορία τόσο καλή είναι η κριτική και στην άλλη πλευρά των εκλογών του Νοέμβρη. Το 'Non-Comformist Oath', ένα original sample από stand-up του κωμικού Steve Martin, είναι αυτό που δίνει το «κάτι παραπάνω» νοηματικά στο δίσκο και δένει την εικόνα της δυστοπίας μέσω της πλήρους κοινωνικής σήψης. Σε μόλις 20” και έξι φράσεις, κατακεραυνώνει την αμερικανική liberal κουλτούρα του 2017. Το παράδοξο της εμμονής με την έννοια της διαφορετικότητας μέσα σε ένα σύνολο που προσπαθεί την ομοιογένεια πιο σκληρά από ποτέ. Της κουλτούρας που προσπαθεί να πετύχει ό, τι έγινε στα τέλη των 60’s με όλους τους λάθος τρόπους.


Οι ενστάσεις όμως δεν είναι για τους στίχους και την αδιαμφισβήτητη εύστοχη συμμετοχή στα κοινά, αλλά για την μουσική. Με εξαίρεση τις δεύτερες του Albarn που σε επαναφέρουν σε αυτό που ακούς και τραγούδια-εξαιρέσεις όπως το 'Strobelite' με τη synth μελωδία που θυμίζει εποχές Demon Days σε συνδυασμό με ένα τσακ από Daft Punk, ή το 'Saturnz Barz' που παρά τα ρέγκε στοιχεία, φέρνει σε «κλασικό ήχο Gorillaz», φαίνεται να λειτουργεί περισσότερο σαν ξενοδοχείο για τους λοιπούς συμμετέχοντες καλλιτέχνες. Φωνές που έχουν πολλά να πουν, μα δεν ακούγονται. Έτσι δικαιολογούνται και τα πιο παράταιρα από στιχουργικής άποψης τραγούδια, όπως το 'Submission' ή το 'Charger' -ακόμα κι αν το τελευταίο είναι κάτι που ανταποκρίνεται στην εικόνα που έχουμε στο μυαλό μας για τους Gorillaz. Τα νέα είδη μουσικής που έχουν μπει στο παιχνίδι, είναι η ποπ της εποχής μας, αυτό που ακούγεται. Δεν είναι παρά μια ακόμα όψη του καθρέπτη που κρατάει μπροστά μας το Humanz και μας αναγκάζει να κοιτάξουμε.


Βαθμολογία: 7/10