• Νίκος Παπανικολάου

O George Harrison ήθελε να παίζει μουσική, όχι να γίνει είδωλο


O Sir George Martin τον είχε χαρακτηρίσει κάποτε ως τον «τον τρίτο άνθρωπο» των Beatles. Ο George Harrison ήταν ένα – αναγκαίο – παράδοξο αυτής της μπάντας. Αν μιλούσαμε για θεωρίες, θα ήταν αυτό το λογικό παράδοξο που προσπαθεί να συσχετίσει μία αντίληψη με μία άλλη, αποκαλύπτοντας την αναγκαιότητα μία τρίτης παρεμβαλόμενης αντίληψης που οδηγεί σε μία άπειρη αποκατάσταση. Ή αλλιώς, η ήρεμη δύναμη, ο ήσυχος Georgie.


Γράφει ο Νίκος Παπανικολάου


Ο George Harrison ήταν πάντα εκεί, αλλά ποτέ δε τον έπιασε κανείς. Ήταν ο άνθρωπος που έπαιξε κιθάρα στο – ίσως – μεγαλύτερο γκρουπ όλων των εποχών, ο άνθρωπος που εισήγαγε τους Beatles στο διαλογισμό, το σιτάρ στη μουσική τους και ένας υποτιμημένος τραγουδοποιός. Ένας υποτιμημένος τραγουδοποιός, που ωστόσο θα γράψει το ‘Something’, το οποίο διασκευάστηκε από αμέτρητους καλλιτέχνες και θα είναι – έως και σήμερα – το μόνο κομμάτι των Beatles που θα ερμηνευθεί από τον Frank Sinatra.

Πρέπει να ήμουν περίπου 12 ή 13 χρονών, έκανα ποδήλατο και άκουσα το ‘Heartbreak Hotel’ να παίζει από κάποιο σπίτι,” είπε ο George Harrison όταν προσπάθησε να θυμηθεί πότε του συνέβη η επιφοίτηση της ροκ μουσικής. Γιος ενός οδηγού λεωφορείου, ο Harrison θα καταφέρει να εισαχθεί σε ένα από τα καλύτερα κολλέγια του Liverpool. Στο σχολικό λεωφορείο, θα γνωρίσει τον Paul McCartney που έμενε λίγο πιο κάτω από το σπίτι του, και οι δύο τους θα γίνουν κολλητοί. Όταν ο Paul θα δημιουργήσει τους Quarrymen με τον John Lennon, θα προσπαθήσει να τον πείσει να δεχτεί και τον George στη μπάντα.


Ωστόσο ο John μόνο δεκτικός δεν ήταν. Ένας 14χρονος δε θα μπορούσε να βρίσκεται σε αυτή τη μπάντα. Όμως θα αλλάξει γνώμη όταν θα τον ακούσει να παίζει στην κιθάρα το κομμάτι ‘Raunchy’. Τότε συνειδητοποίησε πως αν είχαν έναν σολίστα στη μπάντα θα τους επέτρεπε να διασκευάσουν κομμάτια των Elvis Presley, Buddy Holly και Little Richard και να τα βάλουν στο ρεπερτόριο τους. Μαζί με το γεγονός πως η θεία του John, Mimi, δε συμπάθησε ποτέ τον George ήταν τα δύο πράγματα που έκαναν τον John να αλλάξει γνώμη.

Ο δρόμος προς τη δόξα μόνο εύκολος δεν ήταν όμως. Η εμμονή του Harrison με τη μουσική, του κόστισε την ακαδημαϊκή μόρφωση αφού άφησε το Liverpool Institute το 1959, έχοντας περάσει μόνο ένα μάθημα – Τέχνη. Ωστόσο η θυσία αυτή έδειξε να πιάνει τόπο όταν οι νεοσύστατοι Beatles κατάφεραν να παίξουν για τέσσερις μήνες στο κλαμπ Idra στο Reeperbahn του Αμβούργου. Αν το όνειρο κόπηκε απότομα – όταν έμαθαν πως ο 17χρονος George ήταν ανήλικος – το κουιντέτο είχε καταφέρει να αποκτήσει μουσική σύσταση. Θα περάσουν τρία χρόνια για να υπογράψουν συμβόλαιο με την EMI. Όταν μετά τις υπογραφές ο George Martin τους ρώτησε αν υπήρχε κάτι που δεν ήταν ικανοποιημένοι, ο Harrison απάντησε “ναι, με τη γραβάτα σου”.

Τα επόμενα οχτώ χρόνια θα δουν τους Beatles να έχουν γίνει η σπουδαιότερη μπάντα στον κόσμο και ο George Harrison είχε το μερίδιο του σε αυτό. Στα 21α του γενέθλια θα λάβει 15.000 κάρτες. Ωστόσο τα μέλη της μπάντας έδειχναν να απομονώνονται ολοένα και περισσότερο, καθώς ο John και ο Paul ήταν αφοσιωμένοι στη στιχουργική τους συνεργασία, που απαγόρευε σε οποιονδήποτε τρίτο να γίνει μέρος της. Παρά το βέτο, ωστόσο, η συμβολή του ήταν σπουδαία. Θα γράψει μελωδίες και riffs για είδη κομματιών που χρησιμοποιήθηκαν από τον Lennon και τον McCartney αν και αυτό δεν ήταν που πραγματικά ήθελε – τουλάχιστον ως προς το μουσικό στυλ. Επιπλέον, θα είχε ένα δικό του κομμάτι σε κάθε άλμπουμ που κυκλοφόρησε η μπάντα – από το ‘Do You Want To Know A Secret?’ μέχρι τα ‘While My Guitar Gently Weeps’ και ‘Here Comes The Sun’. Ωστόσο η σπουδαιότερη συμβολή του ήταν πως η μπάντα μυήθηκε σε ήχους που δε θα είχε μυηθεί ποτέ αν δεν υπήρχε ο George Harrison. Μέσω αυτού γνώρισαν τον Ravi Shankar, ο οποίος άλλαξε την αντίληψη τους αλλά και τη μουσική τους. Μελέτησε μαζί με τον Ravi Shankar για να μπορέσει να εισάγει το σιτάρ στη μουσική των Beatles. Μετά από αυτόν ακολούθησαν πολλοί μουσικοί που προσπάθησαν να εισάγουν το σιτάρ στη μουσική τους, μεταξύ των οποίων και ο Brian Jones των Rolling Stones.

Μέχρι το 1968 οι σχέσεις μεταξύ των μελών της μπάντας είχαν φθαρεί αρκετά, τόσο που ο John και ο Paul ανταγωνίζονταν ανοιχτά τον George. Αυτό οδήγησε τον Harrison να γίνει ο πρώτος από τη μπάντα που θα κυκλοφορήσει σόλο άλμπουμ και θα επιτύχει. Θα κυκλοφορήσει δύο ορχηστρικά άλμπουμ – τα Wonderwall Music και Electronic Sound – ενώ θα είναι συμπαραγωγός στο All Things Must Pass μαζί με τον Phil Spector. Έχοντας πουλήσει περισσότερα από τρία εκατομμύρια παγκοσμίως, ήταν ο πιο εμπορικός του δίσκος αν και θα χρειαστεί να πληρώσει περισσότερες από 400.000 λίρες για λογοκλοπή στο κομμάτι ‘My Sweet Lord’.

Παρότι ήταν απόμακροι – ιδίως μετά τη διάλυση των Beatles – η δολοφονία του John Lennon θα τον συγκλονίσει. Θα γράψει το κομμάτι ‘All Those Years Ago’ στη μνήμη του, το οποίο θα ηχογραφήσει με τον Paul και τον Ringo. Μαζί με τον Jeff Lynne των Electric Light Orchestra, θα δημιουργήσει τους Travelling Wilburys, ένα αντικοινωνικό supergroup το οποίο απαρτίζεται επίσης από τους Bob Dylan, Roy Orbison και Tom Petty. Το γκρουπ θα κυκλοφορήσει δύο άλμπουμ – παρά το θάνατο του Orbison – και θα βγει για περιοδεία. Ανάμεσα στους μουσικούς που θα συμμετάσχουν σε αυτή θα είναι και ο Eric Clapton, με τον οποίο ο George Harrison είχε μία ιδιαίτερη σχέση, τόσο επαγγελματική όσο και προσωπική. Αμέσως αφού ο George Harrison χώρισε με την Patti Boyd το 1974, εκείνη παντρεύτηκε τον Clapton, ο οποίος προσπαθούσε να την κερδίσει όσο εκείνη ήταν με τον Harrison, και για αυτή έγραψε το κομμάτι ‘Layla’.

Σταδιακά θα αρχίσει να αραιώνει τις δημόσιες εμφανίσεις του και θα ζήσει μαζί με την γυναίκα του, Olivia Arias, και τον γιο τους Dhani στην έπαυλη τους στο Friars Park. Θα εμφανιστεί με τα εναπομείναντα μέλη των Beatles σε μία δικαστική διαμάχη για πνευματικά δικαιώματα, αλλά και στην κηδεία της Linda McCartney. H ειδυλλιακή τους ζωή στην αγγλική ύπαιθρο θα ταραχθεί απότομα όταν ένας σχιζοφρενής θαυμαστής των Beatles, o Michael Abram, θα παραβιάσει το σπίτι τους, το 1999. Ο George Harrison θα προσπαθήσει να προστατεύσει την οικογένεια του, και ο Abram θα τον τραυματίσει σοβαρά.


Ένα χρόνο πριν από το περιστατικό, θα αποκαλύψει πως ήταν σε θεραπεία για καρκίνο του φάρυγγα. Μετά την επίθεση, ο Harrison θα εμφανίσει καρκίνο στους πνεύμονες, και κάπως έτσι ήρθε η αρχή του τέλους. Θα φύγει από τη ζωή στις 30 Νοεμβρίου του 2001, ωστόσο το ζεστό του χαμόγελο σε κάθε φωτογραφία θα μείνει για πάντα στις καρδιές των απανταχού φίλων των Beatles και όχι μόνο.