• Νίκος Παπανικολάου

O Χρήστος Δανιηλίδης και ο Μιχάλης Μαλανδράκης ζουν στην εποχή της άρνησης του θανάτου


Αναμφίβολα αποτελεί ένα από τα πιο περίεργα ονόματα ντοκιμαντέρ που έχω δει τα τελευταία χρόνια. Αυτό βέβαια είναι που δημιουργεί και την ίντριγκα γύρω απ' αυτό. Η Εποχή Της Άρνησης Του Θανάτου, εξιστορεί την ιστορία της αγγλόφωνης σκηνής στην Ελλάδα. Από τις αρχές της μέχρι και σήμερα. Ένα εγχείρημα που ξεκίνησε ως πτυχιακή εργασία, και έφτασε να γίνει ένα κανονικό μουσικό ντοκιμαντέρ - αφηγητής μίας ιστορίας που θα έπρεπε όλοι να ξέρουμε.


Αρνείται το ροκ να πεθάνει; Αντέχει να μείνει ζωντανό στη σημερινή εποχή; Ο Χρήστος Δανιηλίδης και ο Μιχάλης Μαλανδράκης - οι δύο σκηνοθέτες του ντοκιμαντέρ - μίλησαν στο Breakroom και στο Νίκο Παπανικολάου για το ντοκιμαντέρ, τα DIY projects, τα ελληνικά ραδιόφωνα, και φυσικά το Gimme Shelter Film Festival, το οποίο παρουσιάζει σε πρώτη πανελλήνια προβολή το ντοκιμαντέρ.


Θα ξεκινήσω από το προφανές, το οποίο είναι ο τίτλος. Πως προέκυψε και πως συνδέεται με το ντοκιμαντέρ;


Χρήστος: Ο τίτλος προέκυψε μέσα από μία αυτούσια ατάκα του ντοκιμαντέρ και δύο άνθρωποι συνέβαλαν σε αυτό. Ο φυσικός αυτουργός είναι ο κύριος Νικόλας Χρηστάκης, καθηγητής κοινωνικής ψυχολογίας στο ΕΚΠΑ, κι ένας εκ των ομιλούντων στην ταινία, ο οποίος είπε την συγκεκριμένη ατάκα όταν τον ρωτήσαμε αν το rock έχει πεθάνει. Για πολύ καιρό δεν είχαμε δώσει σημασία σε αυτή τη φράση. Μέχρι που σε μια βόλτα στο πρώτο lockdown, ο φίλος μας, ο Θάνος Τυρογιάννης, αποτέλεσε τον ηθικό αυτουργό, μιας και μας είπε ότι αυτή η ατάκα ήταν αρκετά ενδιαφέρουσα και catchy. Ενθουσιαστήκαμε με τον μυστηριώδη και πολυσχιδή, όσον αφορά - το προσωπικό για τον καθένα - νόημα του τίτλου. Μέχρι τότε θέλαμε να το πούμε διαφορετικά, ωστόσο όταν μπήκε το μικρόβιο της “εποχής της άρνησης του θανάτου” , δεν μπορούσα να δω αυτό το ντοκιμαντέρ με διαφορετικό τίτλο. Ακόμα και η ατάκα μου ακουγόταν με διαφορετικό βάρος πια. Με έκανε να δημιουργώ συνειρμούς κάθε φορά.


Μιλήστε μου λίγο για το ντοκιμαντέρ. Τι σας ώθησε να το κάνετε; Πως προέκυψε;


Χρήστος: Στο τελευταίο έτος της σχολής μου, στο τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου, μου δημιουργήθηκε η ιδέα να κάνω μια κοινωνική και ιστορική ανάλυση της ελληνικής αγγλόφωνης rock σκηνής, σε συνδυασμό με το πως το Schoolwave Festival ένωσε το παλιό με το νέο ως πτυχιακή εργασία. Πως μπόρεσε δηλαδή μια ολόκληρη σκηνή ενώ απευθυνόταν σε ένα πολύ μικρό κοινό να γεμίζει μαγαζιά σαν την Ιερά Οδό, σαν το Gagarin ή ακόμα και το αίθριο του Σταύρος Νιάρχος. Ήταν κάτι σαν ένας φόρος τιμής αν θέλεις, στις μπάντες που άκουγα από μαθητής σε μια πόλη της επαρχίας, και χρόνο με τον χρόνο με ενθουσίαζαν όλο και πιο πολύ. Πρότεινα λοιπόν, αυτή την ιδέα στον καθηγητή μου, τον κύριο Ιωάννη Σκαρπέλο και κατευθείαν όχι μόνο δέχτηκε να την αναλάβει, αλλά με παρότρυνε και μου πρότεινε πολλούς ανθρώπους για να ξεκινήσω την οχύρωση του ερευνητικού ερωτήματος. Η εργασία έγινε γραπτώς συν ένα μικρό βίντεο. Ωστόσο με είχε ιντριγκάρει τόσο η σκέψη του αυτό το project να γίνει ένα μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ, που αποφάσισα να προτείνω συνεργασία στον Μιχάλη Μαλανδράκη τότε συμφοιτητή και καρδιακό φίλο μετά το πέρας του ντοκιμαντέρ. Στην αρχή μάλιστα του είχα πει πως δεν υπάρχει περίπτωση να πάρει πάνω από έξι μήνες. Πήρε σχεδόν δύο χρόνια. (γέλια)


Διάβασα πως για να γίνει πραγματικότητα, το project πέρασε από δυσκολίες αλλά βρήκε και ανθρώπους που πίστεψαν σε αυτό που θέλατε να φτιάξετε. Πείτε μου αυτή την ωραία ιστορία.


Χρήστος: Σε τέτοια projects όποιος δεν έχει κάποια αξιόλογη παραγωγή, έχει πόδια. Έτσι έγινε και με εμάς. Δύο άτομα έτρεχαν για τα πάντα. Από την προσέγγιση των μπαντών και το στήσιμο των ερωτήσεων, μέχρι το στήσιμο του set ή την ηχοληψία. Δεν είχαμε καν κάποιο μεταφορικό μέσο, οπότε φορτώναμε τα τρίποδα και τα καλώδια σε ένα camping backpack κι όλα τα υπόλοιπα φώτα , κάμερες κτλ στα χέρια. Με όλα αυτά μπαίναμε σε ο,τι μέσο μαζικής μεταφοράς υπήρχε. Μάλιστα θυμάμαι πως μετά από το γύρισμα με τους Nightstalker είχαμε μπει σε ένα λεωφορείο στην μέση του πουθενά και μια γιαγιά μας κοίταζε καθ όλη την διαδρομή με ένα ύφος κατανόησης, τύπου τι τραβάτε κι εσείς αν και δεν ξέρω τι ακριβώς κάνετε.


Οι δυσκολίες όταν είσαι DIY είναι δεδομένες. Αυτό που δεν είναι δεδομένο είναι το αν θα πιστέψει κάποιος σε αυτό που πας να κάνεις, κι ήταν αλήθεια συγκινητικό το πως το κάθε άτομο που προσεγγίσαμε, μας βοήθησε χωρίς δεύτερη σκέψη και χωρίς να ζητήσει κάτι πίσω είτε για αρχειακό υλικό, είτε για συνέντευξη, είτε ακόμα και για συμβουλές. Ακόμα κι άτομα που δεν μας ήξεραν καν. Πρώτοι ρίχτηκαν στην μάχη ο Ζήσης Τσούμπος που μας έδωσε πάνω απο 300 giga υλικού, ο κύριος Μιχάλης Τζάνογλος του ιστορικού Merlins Music Box αλλά και ο κύριος Κώστας Χρονόπουλος του Metal Hammer που στηρίζει έμπρακτα το rock στην Ελλάδα με οποιονδήποτε τρόπο. Παράλληλα μας βοήθησαν και άνθρωποι όπως ο Bewild Brother που μετουσίωσε την σκέψη και την ιδέα μας μέσα από την τέχνη του και μας έκανε όλα τα γραφιστικά. Ο Σωκράτης Αντωνόπουλος και ο Βασίλης Κουρδουκλάς ήταν all around players στο post production. O Ορφέας Καλαφάτης μας έδωσε εκπληκτικές λήψεις από drone και ο Σπύρος Κανατάς μας έδωσε μερικά εξαιρετικά timelapse, κι όλα αυτά χωρίς να μας έχει γνωρίσει κάν ως υπάρξεις, όλα έγιναν μέσω τηλεφώνου. Ο Βασίλης Ζαμπίκος που μας βοήθησε με κάποια λάθη στον ήχο, ο Δημήτρης Τσακαλέας και ο Έβαν Μαραγκουδάκης που ήταν και είναι εδώ για να μας απαντήσουν ακόμα και στις πιο ηλίθιες τεχνικές απορίες. Η Αννίτα Νιτσαΐδου, που συνέταξε με πολλή προσοχή και φροντίδα τους υποτίτλους. Κι είναι κι άλλοι τόσοι αφανείς ήρωες που μας έδωσαν την βοήθεια τους ακόμα και στο πιο μικρό πράγμα. Είναι πραγματικά συγκινητικό το γεγονός πως υπάρχουν άνθρωποι που δεν σε ξέρουν ουσιαστικά αλλά σέβονται αυτό που κάνεις και θέλουν να βοηθήσουν ανιδιοτελώς. Θέλουν να πάνε αυτή την σκηνή ένα βήμα παρακάτω με οποιονδήποτε τρόπο. Και στην ουσία αυτό είναι που υπερκερνά όλες τις δυσκολίες και δίνει το αίσθημα της απόλυτης ευφορίας. Μοιάζει δεδομένο, αλλά σίγουρα δεν είναι.