• Νίκος Παπανικολάου

#interview: Οι Electric Litany μιλάνε στο Breakroom


Μουσική, εκκλησίες και πρώτη φορά Αριστερά.


Έχουν περάσει έξι χρόνια από την τελευταία φορά που πήρα συνέντευξη από τους Electric Litany. Τότε είχαν μόλις ένα άλμπουμ στις αποσκευές τους, ακόμη μας συστήνονταν (κυριολεκτικά), αρκετό άγχος (και εκείνοι και εγώ), ωστόσο φαινόταν πως στα χρόνια που θα έρχονταν θα τους συζητούσαμε αρκετά. Έξι χρόνια μετά, έχοντας κυλήσει πολύ περισσότερο νερό στο αυλάκι και για εκείνους και για εμένα, είχα τη χαρά και την τιμή να τα ξαναπώ μαζί τους για τη μουσική, το νέο τους άλμπουμ, την ποίηση, τη θρησκεία, το προσφυγικό, την πρώτη φορά Αριστερά και για όλα αυτά τα αληθινά πράγματα μέσα μας που κρατάνε την πίστη μας, για κάτι καλύτερο, ζωντανή.


Συνέντευξη στον Νίκο Παπανικολάου


Η συνεργασία σας με τον Alan Parsons ήταν, αναμφίβολα, έκπληξη. Πως καταφέρατε να τον πείσετε να συνεργαστεί μαζί σας;


Στείλαμε σε ένα mail τον πρώτο μας δίσκο στον μάνατζερ του, τον πέρασε στον Alan και από εκεί έκλεισε απλά η συνεργασία με τον πιο απλό τρόπο. Του άρεσε και είπαμε να συνεργαστούμε στον δεύτερο δίσκο και στο EP που κυκλοφορούμε τώρα.


Τι ήταν αυτό που άλλαξε στις ηχογραφήσεις και στη διαδικασία της δημιουργίας του δίσκου όσο δουλεύατε μαζί του;


Ο δίσκος είχε σχεδόν πάρει μια κάποια μορφή και έτσι όταν μπήκε ο Alan στην ομάδα, λειτούργησε ως μια φωνή σιγουριάς. Ο’τι δουλεύαμε το περνάγαμε από τον Alan ο οποίος χωρίς καμία επιβολή μας πρότεινε ιδέες και έτσι φτάναμε σιγά σιγά στο τελικό αποτέλεσμα. Γελάω κάποιες φορές όταν συναντάμε κάποιον ηχολήπτη, τεχνικό ή μουσικό που μας πουλάει κουλτούρα τύπου “έτσι μόνο γίνεται” ή “εγώ θα σας πω” και το συγκρίνω με τον Alan ο οποίος έχοντας κάνει τόσα στην καριέρα του συνεργάστηκε μαζί μας χωρίς αμοιβή και με την μεγαλύτερη πραότητα και έλλειψη έπαρσης. Με αυτούς τους ανθρώπους θέλουμε να δουλεύουμε.


Ένα μέρος του τελευταίου σας άλμπουμ ήταν να χρηματοδοτηθεί μέσω Kickstarter. Πόσο σημαντική είναι, πλέον, η σχέση μεταξύ ακροατή και καλλιτέχνη στη διαδικασία ύπαρξης και συνέχισης μίας τέτοιας διαδικασίας;


Η αλήθεια είναι δεν καταφέραμε να χρηματοδοτήσουμε τον δίσκο από το Kickstarter (παρόλο που έγινε εν τέλει χωρίς αυτά τα λεφτά). Κινήσεις όπως το Kickstarter είναι νομίζω μια αρχή για το που πρέπει να πάει σιγά σιγά το πράγμα - με τα προβλήματα του βεβαία - αισθητικά - λειτουργικά και μη. Βεβαία τίποτε από αυτά δεν θα χρειαζόταν εάν κάποιοι (δισκογραφικές - εταιρίες) δεν έπαιρναν το κατά μέσο ορό 90% τον οποίων εσόδων κάθε καλλιτέχνη. Αν είναι να τα πάρει κάποιος, να πάρει λίγα ο καλλιτέχνης να μπορεί να ζήσει και να γράψει το επόμενο έργο και τα υπόλοιπα στον κόσμο με συναυλίες ελάχιστου κόστους και τα λοιπά. Ουτοπικό αλλά καθόλου μακρινό.


Τι ρόλο παίζει η ποίηση για τη δημιουργική διαδικασία των άλμπουμ σας;


Δεν ξέρω, μας βοήθα ανά στιγμές να νοηματοδοτήσουμε κάποια κομμάτια.


Επίσης, οι εκκλησίες αποτελούν αγαπημένα σας μέρη τόσο για ηχογραφήσεις όσο και για live και παράλληλα η μουσική σας έχει μία επιρροή από τη θρησκευτική μουσική. Τι είναι αυτό που σας ελκύει στο να παίζετε τη μουσική σας σε τέτοιους χώρους;


Η μονή μας σχέση με την εκκλησία είναι να χρησιμοποιούμε τους χώρους που η ιδία έχει κλέψει / χτίσει με λεφτά πίστης και μένουν άδειοι. Έτυχε να ζούμε σε μια και να γράψουμε τον πρώτο δίσκο μας εκεί. Η θρησκευτική μουσική επίσης μας ενδιαφέρει μουσικολογικά και μόνο όντας μια πολύ πλούσια μουσική λόγω της ιστορικής της διαδρομής, μα περισσότερο μέσω των ριζίτικων της Κρήτης που συσχετίζονται με την βυζαντινή.


Είστε μία μπάντα που αρέσκεται να λειτουργεί ανεξάρτητα από τα προστάγματα της σύγχρονης μουσικής βιομηχανίας. Πόσο, τελικά, εγκλωβίζουν τη δημιουργικότητα των καλλιτεχνών οι δισκογραφικές και τα σύγχρονα συμβόλαια που συνάπτουν με αυτούς, λόγου χάρη τα 360 deals, και πως αυτό θα μπορούσε να αλλάξει;


Οι περισσότερες (όχι όλες) δισκογραφικές έτσι όπως έχουν καταντήσει δεν είναι πλέον και η καλύτερη επιλογή για μια μπάντα που θέλει να κρατήσει τη φωνή της. Σίγουρα προσφέρουν κάποιες ευκολίες αλλά ο μπελάς που σου δημιουργούν στο κεφάλι και το γεγονός ότι λειτουργούν περισσότερο ως μεσάζοντες δίχως φερ’ ειπείν να στήνουν τουρ ή να βοηθούν πρακτικά, κάνει αυτή την επιλογή να είναι κάπως μέτρια. Εμείς αγγίζουμε την μουσική βιομηχανία μόνο όσο χρειάζεται χωρίς να περιμένουμε από αυτήν να μας τρέξει, τρέχουμε μόνοι μας και με συγκριμένους ανθρώπους της βιομηχανίας που έχουν αποδείξει το ποιον τους ως τώρα. Εάν οι δισκογραφικές είχαν μουσικούς παραγωγούς να τις χειρίζονται όπως στα 70’s - 80’s και όχι κυρίως λογιστές εσόδων - εξόδων όπως τώρα, τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά.


Όλοι σας είστε αμιγώς πολιτικοποιημένοι και ευαισθητοποιημένοι απέναντι σε μεγάλα θέματα της κοινωνίας. Το πρώτο σας άλμπουμ το είχατε αφιερώσει στη μνήμη του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Πλέον ζούμε σε μία εποχή που τα πράγματα έχουν χειροτερέψει αρκετά. Τι σκέφτεστε για όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας;


Τα πράγματα σίγουρα έχουν χειροτερέψει κατά πολύ όχι μόνο στην Ελλάδα. Η γερή επίθεση του νεοφιλελευθερισμού μέσα σε έναν σάπιο ετοιμοθάνατο καπιταλισμό μας έχει βρει κάπως παγωμένους μα όχι νεκρούς. Νομίζω πως ούτε η αισιοδοξία μα ούτε η απαισιοδοξία βοηθούν τώρα, μόνο μια απόλυτα ρεαλιστική και ακομπλεξάριστη στάση μπορεί να μας κάνει να συνεννοηθούμε. Να τα μετρήσουμε όλα ανεξάρτητα των ιδεολογικών προκαταλήψεων. Τι είναι σκάρτο; Ο’τι και να είναι προσπαθούμε να το διώξουμε. Ας πούμε, οι χρυσαγίτες ναζί είναι φτηνά τσιράκια του καπιταλισμού; Τους απομονώνουμε και τους πολεμάμε. Ο ΣΥΡΙΖΑ τα έκανε μάνταρα δυστυχώς εν γνώση του; Τον παραμερίζουμε. Οι προσφυγές είναι άνθρωποι; - Τους συμπαραστεκόμαστε όπως σε κάθε άνθρωπο. Ο τάδε φόρος είναι παραλογισμός; Δεν τον πληρώνουμε. Είναι το σπίτι ενός υπό κατάσχεση; Πάμε και την αποτρέπουμε. Ο κοινοβουλευτισμός είναι πλέον αστείος και ζημιογόνος; Τον αλλάζουμε. Οι ομάδες και κινήματα που όντως μάχονται (Αναρχία, αντιεξουσιαστές, κανονικοί αριστεροί και πολλοί πολλοί άλλοι) μικρό-διαφωνούν ιδεολογικά; Να βρούμε έναν κοινό δρόμο δράσης αφού η περίσταση το ζητά! Θα πει κάποιος “μα αυτά είναι απλοϊκές κουβέντες και αυτονόητες”, ναι είναι και απλοϊκές κουβέντες και αυτονόητες. Δεν υποστηρίζουμε εμείς πως κατέχουμε κάποια μεγάλη αλήθεια ή ξέρουμε το σωστό, μα εκ του αποτελέσματος αυτά φαίνονται και στο πιο μετριοπαθές μάτι ως μια πιθανή λύση να πάρουμε πίσω όχι “τα κλεμμένα” και λαϊκίστικες κόρωνες τέτοιες, μα να πάρουμε πίσω τις ζωές μας που μας ανήκουν απλά. Και μετά βλέπουμε.


Το προσφυγικό είναι ένα ζήτημα που μας πονάει όλους. Και βλέπουμε μία Ευρώπη απρόθυμη να δεχθεί αυτούς τους ανθρώπους τους οποίους η ίδια, υπό μία έννοια, εξόρισε από τις χώρες τους. Πως φτάσαμε στο σημείο να υπάρχουν άνθρωποι και χώρες κατώτερων θεών και πως η Ευρώπη θεωρεί λογικές πρακτικές που παραπέμπουν στο ναζισμό, για παράδειγμα το μέτρο της Δανίας με τα τιμαλφή;


Εγώ ντρέπομαι το ότι ανήκω σε αυτήν την Ευρώπη, χωρίς καν να ρωτηθώ ποτέ. Από την στιγμή που μπαίνει ο μέσος ευρωπαίος στην σκέψη και μόνο να συγκρίνει βάρος/αξία ζωής μεταξύ αυτού ή ενός Σύριου, εκεί ακριβώς κρύβεται ο φασισμός. Οι ζωές δεν είναι μετρήσιμες ή συγκρίσιμες, ποσό μάλλον αν έχουμε μερίδιο ευθύνης έχοντας επωφεληθεί από κλεμμένο πλούτο. Έχουμε ευθύνη, και εμείς εδώ στο Λονδίνο να επικοινωνούμε τα αυτονόητα, όσον αφορά το προσφυγικό, με ανθρώπους γύρω μας που κυρίως διαφωνούν. Επίσης η πολλή politically correct ευγένεια σε μια τέτοια κουβέντα και μια στάση ίσης απόστασης ότι και καλά, “ναι σας καταλαβαίνουμε και εσάς” - “δίκιο έχετε κι εσείς”, δεν χτίζει τίποτα και συντηρεί μια απολιτίκ αποφυγή ευθύνης. Μια αποφυγή που ταιριάζει μόνο σε νέο-φιλελέδες και μερίδα «εξ’ ορισμού απολιτίκ» χιπστεράδων που το άψογο στριφτό μουστάκι τους φαντάζει ίσης σημασίας μέσα στη μέρα τους με τον Γολγοθά μιας οικογενείας από το Αφγανιστάν. Το Λονδίνο είναι γεμάτο από αυτά τα παιδιά. Για να μην πούμε καν για την κατηγορία σκληρόπετσων φιλελέδων και δεξιοφασιστών που αποζητούν τον ίδιο τον θάνατο των προσφύγων. Ως απάντηση όμως βλέπουμε στις μέρες μας τόσους και τόσους στην Ελλάδα και παντού που στέκονται διπλά στους προσφυγές.


Στην Ελλάδα εκλέξαμε για πρώτη φορά αριστερή κυβέρνηση. Πως κρίνετε τα πεπραγμένα της μέχρι σήμερα; Ανταποκρίθηκε σε αυτά που περιμένατε;


Δεν ανταποκρίθηκε σε τίποτα απ’ ότι περιμέναμε, ακόμη και σε ανθρώπους που κράταγαν μικρό καλάθι και θα ήταν ευχαριστημένοι έστω και με λίγες κατακτήσεις του ΣΥΡΙΖΑ ως κυβέρνηση. Για να μην μπερδευόμαστε, δεν θα βάζαμε ποτέ στο ίδιο καζάνι ένα γελοίο Πασόκο ή Νεοδημοκράτη με έναν πρώην (πλέον) αριστερό του ΣΥΡΙΖΑ, μα εν τέλει και εκ του αποτελέσματος οι Συριζαίοι κατάφεραν με την μικρότητα τους να σπάσουν αυτή την δικλείδα και γίνουν δίκαιοι αποδεκτές ακόμη και της χειρότερης κριτικής. Το καλοκαίρι που μας πέρασε, την εβδομάδα του δημοψηφίσματος, βρισκόμασταν στην Ελλάδα λόγω Rockwave και μια μέρα πριν πήραμε μέρος στην τεραστία συναυλία στο Σύνταγμα για το ΟΧΙ. Εκεί παραμερίσαμε όποια ιδεολογικά χαρακτηριστικά είχαμε και ανεβήκαμε στην σκηνή να βάλουμε και εμείς ένα απειροελάχιστο σπρώξιμο για το Όχι. Ανεβήκαμε και είπαμε πως παρά τις ιδεολογικές διαφορές ήταν ευκαιρία για πολλούς, ακόμη και από πιο μαχητικούς αριστερούς χώρους που ήταν επιφυλακτικοί, να βάλουν ένα χέρι. Την επομένη μέρα μας κορόιδεψαν, έτσι απλά, μας κορόιδεψαν με την πιο λαϊκή έννοια αυτής της λέξης. Ντραπήκαμε και εμείς και χιλιάδες σαν και εμάς που προπαγάνδισαν το όχι, με την μικρότητα και απίστευτη αγένεια του ΣΥΡΙΖΑ. Πραγματική αγένεια! Ντρέπομαι να βλέπω ανθρώπους σαν τον Κατρούγκαλο φερ’ ειπείν που κάποτε μίλαγε για την ελευθερία και την βία απέναντι σε φιλελέδες, τώρα να κάνει μόκο και να ξεφτιλίζεται στους συντρόφους του. Δεν νοιάζει κανέναν μας καμία δικαιολογία του ότι ήταν δύσκολο το έργο της κυβέρνησης και τα λοιπά. Φυσικά και θα ήταν δύσκολα. Για ποιούς δουλεύεις εν τέλει είναι το θέμα. Το ζουμί αυτού που μένει είναι πως ανεξάρτητου αυτογελοιοποίησης του ΣΥΡΙΖΑ, αυτοί που τότε είπαν Όχι, υπάρχουν ακόμη και όλοι μαζί παραμονεύουμε ακόμη και ας μην γνωρίζουμε ο ένας την ύπαρξη του άλλου.


Επιστρέφετε στην Ελλάδα σε λίγες μέρες. Πως νιώθετε που θα παίξετε ξανά μπροστά σε ένα κοινό που σας αγαπάει, όσο λίγους;


Είναι από τα highlight του κάθε χρόνου για εμάς όταν ερχόμαστε στην Ελλάδα. Οι άνθρωποι μας αγκαλιάζουν τόσο και νιώθουμε ότι πάντα δίνουμε λίγα σε σχέση με όσα παίρνουμε. Ανυπομονούμε να παίξουμε νέα πράγματα σε λίγες μέρες και να ανανεώσουμε την σχέση μας με όλους σας κάτω.


Η λεζάντα Nothing Ever Ends, που χρησιμοποιήσατε, μπορεί να έχει θετική και αρνητική σημασία. Εγώ προτιμώ , όταν διαβάζω τη λεζάντα, να σκέφτομαι πράγματα αιώνια και καθολικά όπως η αγάπη, η φιλία, οι χαρές και οι ηλιόλουστες μέρες. Τι σκεφτόσασταν όταν το γράψατε; Τι είναι αυτό που ποτέ δεν τελειώνει;


Το Nothing Ever Ends έχει μόνο θετική χροιά για εμάς και μιλάει όπως είπες για οτιδήποτε αληθινό. Είτε είναι η πραγματική αγάπη που δεν νοείται ποτέ να χαθεί, είτε για ανθρώπους όπου ακόμη και ο θάνατος τους δεν σταμάτησε τις ιδέες τους το έργο τους να μας απασχολεί έως τώρα.


Όταν η alternative δεν είναι η εναλλακτική σου​

  • Facebook
  • Instagram
  • Spotify
  • YouTube
  • Twitter

©2020 by Breakroom