• Νίκος Παπανικολάου

#editorial: Είναι η συναίνεση ηλίθιε



Όταν η περίπτωση Τούνη μας υπενθύμισε πως ο σεξισμός ζει και αναπνέει δυνατότερος από ποτέ.


Ήταν πριν από δέκα χρόνια περίπου.  Όντας νεοσύλλεκτος στην Πάτρα για τη θητεία μου, μοιραζόμουν έναν θάλαμο με άλλους σαράντα φαντάρους. Ήταν ένα σοκ για εμένα. Η πρώτη φορά που ήμουν μακριά από τις ανέσεις μου και εκτός του μικροκόσμου μου. Η πρώτη φορά που ήρθε σε ουσιαστική επαφή με άλλους κόσμους. Ήταν ένα από τα πρώτα βράδια στο στρατόπεδο, ετοιμαζόμασταν να κοιμηθούμε, και παρατήρησα ένα πηγαδάκι φαντάρων. Έβγαλα τα ακουστικά μου, και άρχισα να ακούω γυναικείες φωνές να ηχούν από το μεγάφωνο ενός κινητού. Ο φαντάρος που κρατούσε το κινητό, καμάρωνε στους άλλους φαντάρους που κοιτούσαν την οθόνη. "Κοίτα την πουτάνα τι μου κάνει," είπε. "Τέτοιο γαμήσι θέλουν τα ξεκωλάκια," πρόσθεσε. Κοιτώντας σχεδόν χαμένος την εικόνα αυτή, ρώτησα έναν φαντάρο που μοιραζόμασταν την κουκέτα, τι συμβαίνει εκεί. Μου είπε πως ο φαντάρος έδειχνε στους άλλους φαντάρους ένα βίντεο στο οποίο κάνει σεξ με την κοπέλα του. Πάγωσα. Στο μικρό μου φτωχό μυαλό, κάτι τέτοιο ήταν αδύνατο να συμβεί. Μέχρι τότε δε νοήθηκα ποτέ πως μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο. Ξάπλωσα στο κρεβάτι, δυνάμωσα τη μουσική στα ακουστικά μου, μέχρι να με πάρει ο ύπνος. Οι μέρες που ακολούθησαν ήταν ακόμη χειρότερες. Ο εν λόγω φαντάρος τηλεφωνούσε τα βράδια στην κοπέλα του - ξανά σε πηγαδάκι - και της ζητούσε να του πει τι φοράει. Η κοπέλα έλεγε. Όλοι άκουγαν. Έπειτα της ζήτησε να του στείλει φωτογραφίες. Έστειλε. Όλοι είδαν. 

Γράφει ο Νίκος Παπανικολάου

Αυτή ήταν η πρώτη μου επαφή με τον σεξισμό και την τοξική αρρενωπότητα. Χεράκι με αυτά ήταν και η ομοφοβία. Οι γκέι στον στρατό αποκαλούνταν "τρύπιοι" ή "κουμπαράδες". Και αυτό ήταν κάτι που ήταν σύνηθες. Ήταν η νόρμα. Στο στρατό επιβίωνες μόνο αν η τεστοστερόνη έτρεχε από τα αυτιά σου. Ήμουν τυχερός γιατί εκεί έμεινα μόνο 25 μέρες. Έπειτα μετατέθηκα. Ευτυχώς σε μία υπηρεσία όπου οι περισσότεροι φαντάροι με τους οποίους συναναστρεφόμουν ήταν διαμάντια. Ο στρατός μου έμαθε πολλά. Πολλά περισσότερα απ' όσα νομίζω. Μου έδειξε μία μικρογραφία του κόσμου έξω από τη γυάλα μέσα στην οποία ζούσα ως τότε. Μου έδειξε πως οι γυναίκες ξεφτιλίζονται δημοσίως αν κάνουν σεξ, μου έδειξε πως οι ομοφυλόφιλοι τρώνε ξύλο, μου έδειξε πως ο κόσμος κυβερνάται από τους άντρες. Γιατί όμως εγώ δεν ήθελα να κυβερνήσω; Γιατί δεν είχα μάθει έτσι; 

Η ιστορία πάει περίπου δέκα χρόνια πιο πριν από τότε. Είμαι τυχερός γιατί μεγάλωσα σε ένα σπίτι, με δύο γονείς ανοιχτόμυαλους και επιπλέον μεγάλωσα με την αδερφή μου. Ο καλύτερος μου φίλος στο δημοτικό - τη δεκαετία του '90 - ήταν ο Έριον. Ο Έριον είναι από την Αλβανία. Και τη δεκατία του '90 ήρθε στο δημοτικό μου. Τα υπόλοιπα παιδάκια δεν τον έκαναν παρέα. Αλλά το μικρό μου μυαλό δε μπορούσε να καταλάβει γιατί. Έτσι άρχισα να κάνω εγώ παρέα με τον Έριον. Τον καλούσα στο σπίτι να παίξουμε, εκεί όπου η μαμά μου μας έδινε χυμούς και σάντουιτς και γενικά περνούσα πολύ καλά με τον φίλο μου. Αργά το απόγευμα ερχόταν η μαμά του να τον πάρει. Στεκόταν έξω από την αυλή μας, στην πόρτα. Δεν έμπαινε μέσα. Μεχρι που η μαμά μου σχεδόν την πήρε σηκωτή για να τη βάλει μέσα στο σπίτι και να την κεράσει καφέ. Μου πήρε αρκετά χρόνια για να καταλάβω γιατί φοβόταν να μπει στο σπίτι. Παράλληλα, μεγάλωνα με την αδερφή μου, με την οποία είμαστε πολύ κοντά. Έζησα από πρώτο χέρι τους πρώτους της έρωτες, τους μαλάκες με τους οποίους ως έφηβη, έζησα απογοητεύσεις, φόβους, χαρές, αγωνίες. Και όπως αγαπούσα την αδερφή μου, έμαθα να αγαπάω και όλες τις φίλες της, όσο αγαπούσα και τους δικούς μου φίλους. 

Στη Β' Γυμνασίου πήγαινα φροντιστήριο και ήταν η πρώτη φορά που θα έβγαινα ραντεβού με κορίτσι. Σινεμά. Θεέ μου τι άγχος ήταν αυτό; "Πως είναι τα μαλλιά μου;". "Πάει αυτό το πουκάμισο;". Μόλις τελείωσα τις προετοιμασίες, πήγα να πάρω το χαρτζιλίκι από τους γονείς μου. Ήξεραν που θα πάω. Μόλις μου έδωσε τα λεφτά η μάνα μου, με κοίταξε και μου είπε "να είσαι άρχοντας, να το προσέξεις το κορίτσι". Αυτή η φράση με ακολουθεί μέχρι και σήμερα. Στα 32 μου χρόνια. Ήταν ο τρόπος της να μου πει να μην είμαι μαλάκας και να σέβομαι τις γυναίκες. Επέλεξε να μου το πει σε ένα κρίσιμο σημείο - πιθανότατα το καλύτερο - της ερωτικής μου ζωής. Στην αρχή της. Εκεί που οι ορμόνες υπερτερούσαν της λογικής. Στην πορεία των χρόνων έμαθα πολλά περισσότερα μόνος μου. Και δεν ξέρω αν κατάφερα να γίνω ο καλύτερος που θα μπορούσα, όμως προσπαθώ να είμαι. Όχι άντρας, άνθρωπος. Και αυτή είναι μία αιώνια πάλη που θα έχει και λάθη. Και έχω κάνει ουκ ολίγα. Αλλά τα σκέφτηκα, τα έμαθα, τα μετάνιωσα, απολογήθηκα. Και συνεχίζω να παλεύω.

  Πηγαίνοντας 17 χρόνια μπροστά, μία περσόνα της ελληνικής showbiz είναι το πρώτο θέμα συζήτησης στα εγχώρια social media. Τι έγινε με δαύτη; Τη λένε Ιωάννα Τούνη και πριν κάποια χρόνια έκανε σεξ με έναν άνδρα από την παρέα της. Ο άνδρας αυτός βιντεοσκόπησε όλη την πράξη. Και την αποθήκευσε στο κινητό του. Όταν η Τούνη πήρε μία κάποια δημοσιότητα, ο άνδρας αυτός αποφάσισε να δημοσιεύσει όλο το υλικό της πράξης τους, χωρίς καμία συναίνεση από την ίδια. Υπήρξε κατακραυγή, υπήρξαν επιθέσεις, απειλές και χαρακτηρισμοί. Εναντίον της Τούνη. Όχι εναντίον αυτού που διέρρευσε το βίντεο. "Αφού είναι βίζιτα, καλά να πάθει", "τα ίδια έκανε και η Τζούλια", "χτίζει καριέρα με τσόντες το πρεζάκι". Το κύμα εκδικητικότητας στα σχόλια είναι τεράστιο. Σεξιστές εναντίον της Τούνη, εναντίον όσων την υπερασπίζονται, από γυναίκες και άνδρες. "Καταδικάζουμε την πράξη, αλλά όχι για την Τούνη". Η Τούνη δεν είναι γυναίκα που έχει το δικαίωμα της ιδιωτικότητας. Η Τούνη μας έχει δείξει τον κώλο της έτσι κι αλλιώς. Όμως ποτέ δεν ήταν στο τραπέζι το τι μας έχει δείξει ή όχι. Αλλά η συναίνεση στο να δείξει όσα θέλει και να μην δείξει όσα δε θέλει. Πολύ περισσότερο όταν κάποιος άλλος αποφασίζει γι' αυτά και όχι η ίδια. 

Πολλοί λένε πως η Τούνη, ως νέα Τζούλια, έστησε το όλο σκηνικό για να βγάλει λεφτά. Ακόμη κι αν αποδειχθεί κάτι τέτοιο εγώ δε θα πάρω πίσω ούτε μία λέξη. Γιατί εξαιτίας της μιλήσαμε ανοιχτά για ένα ζήτημα που συμβαίνει χρόνια και που δυστυχώς δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Το 2009, η Jessica Logan - ετών 18 - αυτοκτόνησε καθώς δεχόταν ανελέητο bullying. Ο λόγος που δεχόταν bullying είναι το ότι μίλησε ανοιχτα εναντίον του πρώην της, ο οποίος είχε διαρρεύσει γυμνές της φωτογραφίες στο σχολείο τους. Το 2015, η Tovonna Holton αφαίρεσε τη ζωή της όταν δέχτηκε bullying λόγω μίας γυμνής της φωτογραφίας και ενός βίντεο. Η φωτογραφία διέρρευσε από τις φίλες της, ενώ το βίντεο από τον πρώην της. Δύο από τα αμέτρητα κορίτσια που έχουν υποστεί κάτι τέτοιο. Μία αναζήτηση στο Google θα σου ανακατέψει το στομάχι σε δευτερόλεπτα. Ωστόσο η κοινωνία - όντας βαθιά πατριαρχική - έχει μάθε να τιμωρεί τα θύματα και όχι τους θύτες σε τέτοια θέματα. Και συνεχίζει να το κάνει. Πριν την Τούνη, ζήσαμε όλοι την περίπτωση της Τοπαλούδη. Η Τοπαλούδη βιάστηκε από δύο άντρες και εν συνεχεία δολοφονήθηκε. Στα σχόλια κάτω από την είδηση, ήταν πολλοί που έλεγαν πως η Ελένη έβγαινε με πολλούς, πως ήταν "χαλαρών ηθών" και πως έπαιρνε ναρκωτικά. Για την κοινωνία στην οποία ζούμε - ή για ένα μεγάλο μέρος της έστω - όλα αυτά συνιστούσαν δικαιολογία για τη μοίρα της. Πριν την Τοπαλούδη ήταν ο Ζακ. Το "πρεζάκι", ο "πούστης", "το κλεφτρόνι". Ο Ζακ δολοφονήθηκε δημόσια από απλούς ανθρώπους. Έπειτα στα social media άπαντες αποθέωναν του θύτες και όχι το θύμα. Αυτός ήταν πούστης και πρεζάκι και καλά του έκαναν. Πιο πριν υπήρχε ο Βαγγέλης Γιακουμάκης. Ο Βαγγέλης δέχθηκε bullying - σε λεκτική και φυσική μορφή - και αυτοκτόνησε. Γιατί μερικοί ματσό συμφοιτητές του, θεώρησαν πως δεν ήταν αρκετά "άντρας". Και ήθελαν να του μάθουν ένα μάθημα. Και μαζί με αυτούς και μία ολόκληρη κοινωνία η οποία δεν συγχωρεί ποτέ τις γυναίκες, τους ομοφυλόφιλους, τους τρανς, τους οροθετικούς, τους μετανάστες. Μία κοινωνία που ζει και αναπνέει μέσα από την πατριαρχία της. 

Γενιές πατεράδων που πάνε τους γιούς τους "στις πουτάνες για να γαμήσουν". Γενιές ανθρώπων που μαθαίνουν στα παιδιά τους πως το σεξ είναι κάτι που τους οφείλεται. Γενιές που έμαθαν στα παιδιά τους πως το όχι εξαγοράζεται στο σωστό αντίτιμο. Γενιές που έμαθαν στις κόρες τους "να προσέχουν" και στους γιούς έδιναν λεφτά για προφυλακτικά. Γενιές που έμαθαν στα παιδιά τους να μη γίνουν "πούστηδες" και πως "αυτή δεν είναι καλή για σένα". Γενιές που μεγάλωσαν με τον πατέρα ως "αφέντη" του σπιτιού και τους ίδιους ως περήφανους διαδόχους αυτού του τίτλου. Γενιές ανθρώπων που δεν έμαθαν στα παιδιά τους να σέβονται, να ρωτάνε, και να δέχονται το όχι ως απάντηση. Κι έπειτα, γιοί που μιλάνε σε γυναίκες παρά το ότι αυτές δε θέλουν και που κάνουν πίσω μόνο αν ακούσουν τη φράση "έχω αγόρι". Εκεί θα σεβαστούν το αγόρι. Που θα διαβάσουν αθλητικά σάιτ και θα κάνουν κλικ στο άρθρο με τίτλο "δες την πίσω πλευρά της Vergara". Και έπειτα φτάνουμε σε ένα βίντεο της Τούνη να ζητάει συγγνώμη για αυτό που της συνέβη. Το θύμα απολογείται. Ο θύτης αγνοείται. 

Και μετά είναι και τα media. Αυτά τα οποία θρέφουν όλο αυτό το κλίμα. Χαιδεύουν απαλά την αρρενωπότητα και κλείνουν το μάτι στον σεξισμό. "ΠΟΙΑ ΤΟΥΝΗ, ΜΑΣ ΠΗΡΑΝ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ". Τι σημασία έχει αν μιλάμε για δύο τελείως διαφορετικά θέματα; Τα sites προκαλούν, τα σχόλια ξερνάνε χυδαιότητα και ματσίλα, και ουδείς υπεύθυνος δεν παίρνει θέση. Γιατί είναι το βασικό τους κοινό. Και αυτό πουλάει. Αυτό πουλούσε πάντα. Όσοι γελούσαν με την κοπέλα που παρακαλούσε το Δημήτρη να κλείσει την κάμερα. Την οποία ποτέ δεν έκλεισε. Και ο Δημήτρης καμαρώνει. Και μετά δημιουργήθηκαν γενιές γυναικών που φοβούνται να πουν πως καυλώνουν. Που φοβούνται να νιώσουν σεξουλικότητα. Που τρέμουν να αφεθούν. Γυναίκες που απολογούνται κι ας μην έφταιξαν, γυναίκες που βάλλονται με κάθε τρόπο. "Τι ήθελε και πήγε στο δωμάτιο του Weinstein; Ήξερε". Για τον βιασμό πάντα φταίει αυτή που φορούσε μίνι, αυτή που πήγε στο σπίτι του, αυτή που είχε πιεί "και το ζητούσε". Guess what? Για το βιασμό φταίνε μόνο οι βιαστές. Αυτά τα σιχαμένα καθίκια που πρέπει να σαπίσουν στη φυλακή μέχρι το τέλος του κόσμου. Τίποτε παραπάνω. 

Λόγω της Τούνη μιλήσαμε ανοιχτά για ένα θέμα που συμβαίνει δεκαετίες λοιπόν. Και δεν είναι ένα θέμα που αφορά μόνο τις γυναίκες. Αφορά όλους μας. Όλους όσους πιστεύουμε στα ανθρώπινα δικαιώματα. Και όλοι εμείς δεν πρέπει να σωπάσουμε. Δεν πρέπει να κάνουμε πίσω ή να ηρεμήσουμε. Γιατί υπάρχουν πολλές άσημες γυναίκες εκεί έξω που περνάνε το ίδιο. Και που θα συνεχίσουν να το περνάνε. Και πρέπει να δουν και να καταλάβουν πως είμαστε μαζί τους. Πως δεν έκαναν κάτι κακό. Πως θα πολεμήσουμε στο πλευρό τους. Γιατί ο φεμινισμός είναι πιο αναγκαίος από ποτέ και δεν είναι μόνο γυναικεία υπόθεση. Όπως και ο σεξισμός δεν είναι μόνο ανδρική. Είναι μάχη ανθρώπων εναντίων μισανθρώπων. Και είναι μία μάχη που πρέπει να συνεχίσουμε να πολεμάμε ακόμη κι αν χάνουμε. Ας μη δείχνουμε άλλο ανοχή. Ας μην γυρίζουμε το κεφάλι μας αλλού. Ας τους κυνηγάμε, ας τους καταγγέλουμε, ας τους κάνουμε να τιμωρηθούν αυτοί και όχι τα θύματα τους. 

Αν έχετε υπάρξει θύμα τέτοιου περιστατικού ή θέλετε να μιλήσετε για κάτι που σας συμβαίνει, παρακάτω υπάρχουν μερικά χρήσιμα νούμερα:

Τηλεφωνική Γραμμή Άμεσης Κοινωνικής Βοήθειας, ΕΚΚΑ Τηλ.: 197 Επείγουσα συμβουλευτική, ψυχολογική και κοινωνική στήριξη σε άτομα και οικογένειες που βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ψυχολογικής ανάγκης, που κινδυνεύουν από την άσκηση βίας, από κακοποίηση, έχουν τάσεις αυτοκτονίας ή βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο σοβαρής σωματικής και ψυχολογικής βλάβης και που βρίσκονται γενικά σε κατάσταση κρίσης, χωρίς χρέωση, 24ωρη λειτουργία

Μονάδα Επείγουσας Τηλεφωνικής Βοήθειας, Αιγινήτειο Νοσοκομείο Τηλ.: 210 72 22 333 Τηλεφωνική βοήθεια για ψυχολογικά προβλήματα, για ενήλικες. Καθημερινά, 3 μ.μ. έως 11 μ.μ.

Τμήμα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Τηλ.: 210 64 76 464, 210 64 76 000 Λεωφόρος Αλεξάνδρας 173, Αθήνα

Συμβουλευτική Υπηρεσία για εφήβους και τις οικογένειές τους, «Ωρίωνας» Τηλ.: 210 6812237 Εταιρία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου Ημέρες και ώρες επικοινωνίας: Δευτέρα-Τετάρτη-Παρασκευή, 8:00-14:00, Τρίτη-Πέμπτη 08:00-16:00 Συγγρού 3, 152 32 Χαλάνδρι

Όταν η alternative δεν είναι η εναλλακτική σου​

  • Facebook
  • Instagram
  • Spotify
  • YouTube
  • Twitter

©2020 by Breakroom