«Ο Μπάτμαν Επιστρέφει» τα Χριστούγεννα

Μια σύγχρονη αλληγορία για την γιορτή των Χριστουγέννων.

Χριστούγεννα. Μια λέξη που ίσως οι περισσότεροι την έχουμε συνδέσει με την αγάπη, την οικογένεια, τα δώρα και την συγχώρεση. Όλα αυτά όμως κάπου άλλου, σε έναν άλλο κόσμο, μακριά από την Γκόθαμ. Γιατί στην γενέτειρα του Σκοτεινού Ιππότη, τα Χριστούγεννα δεν μοιάζουν όπως τα ξέρουμε. Ή τουλάχιστον, έτσι αποφάσισε να μας τα αφηγηθεί ο Τιμ Μπάρτον, στην ταινία του “Batman Returns” που κυκλοφόρησε το 1992. Φέτος, ο Άνθρωπος Νυχτερίδα κλείνει 80 χρόνια ζωής και είναι ευκαιρία να θυμηθούμε μια από τις πιο εμβληματικές του στιγμές στην μεγάλη οθόνη. 

Γράφει ο Δημήτρης Τάσκου

Το εν λόγω έργο αποτελεί συνέχεια του πρώτου Batman του 1989. Αυτή τη φορά, η πλοκή μας  ασχολείται με τους χαρακτήρες των Πιγκουίνου και Κατγούμαν, οι οποίοι ψάχνουν την θέση τους σε μια κοινωνία που τους διώκει. Λίγο παραπέρα, ο Μπάτμαν, που μέσω των ανταγωνιστών του, προσπαθεί να βρει το ποιός είναι και πού ανήκει. Όλα αυτά, σε περίοδο Χριστουγέννων. 

Αυτό που πρέπει να γνωρίζει κανείς , είναι πως δεν πρόκειται για μια κλασική υπερηρωική ταινία ή ταινία Μπάτμαν. Είναι πάνω από όλα μια ταινία του δημιουργού της. Κι αυτό είναι που την κάνει να κερδίζει σε σχέση με τον προκάτοχο της.  Κι αφού πρόκειται για ταινία του Τιμ Μπάρτον, ετοιμαστείτε να βουτήξετε στην σκοτεινή παραμυθίλα του για μια ακόμη φορά. Ένα παραμύθι που δεν υπάρχουν καλοί και κακοί, υπάρχουν όμως «τέρατα» και είναι περισσότερα από όσα φαντάζεστε. 

Ξεκινάμε, όπως και η ταινία, από τον Πιγκουίνο. Η πρώτη σκηνή του έργου είναι αφιερωμένη σε εκείνον. Γεννημένος σε περίοδο Χριστουγέννων, η ζωή δεν επιφύλασσε τίποτα καλό για αυτόν. Λόγω της ιδιαιτερότητας του, ή της δυσμορφίας του, όπως θα λέγαμε, οι αριστοκράτες γονείς του αποφασίζουν να τον πετάξουν στο ποτάμι και από εκεί θα βρεθεί στους υπονόμους, όπου έζησε όλη του την ζωή. Από  Όσβαλντ Κόμπλποτ γίνεται ο Πιγκουίνος, ένα «τέρας»  που μεν η κοινωνία έδιωξε αλλά η κοινωνία ανέθρεψε.  Όταν αποφασίζει να ανέβει, ελπίζει πως ίσως βρει επιτέλους την κοινωνική αποδοχή που αποζητούσε. Αλλά, η κοινωνία δεν έχει καμιά συμπόνια για αυτόν, δεν μπορεί να τον δει σαν μια ανθρώπινη ύπαρξη. Για αυτήν, ήταν πάντα ένας «Πιγκουίνος» και δεν μπορεί να είναι τίποτε άλλο.

Από την άλλη, έχουμε την Κατγούμαν ,ή όπως μας συστήνετε αρχικά, την Σελίνα Κάιλ. Πρόκειται για μια καταπιεσμένη γυναίκα, που η κοινωνία έχει προορίσει ήδη το μέλλον και τους στόχους της. Μαθαίνουμε πως δεν έχει ιδιαίτερα καλές σχέσεις με την μητέρα της, η οποία την πιέζει να βρει σύζυγο, σαν ένα είδος ολοκλήρωσης για εκείνη . Κι έχουμε και το αφεντικό της , όπου την αντιμετωπίζει περισσότερο ως δούλα, πάρα ως υπάλληλο του. Αγανακτισμένη πια, είναι έτοιμη να πάρει την εκδίκηση της, φορώντας στολή γάτας, η οποία αποτελεί, μέσα στην ταινία, παρωδία του Μπάτμαν, που λογίζεται ως ένα πατριαρχικό σύμβολο. 

Ο τελευταίος είναι περισσότερο παρασκηνιακός χαρακτήρας. Οι παραπάνω ήρωες έχουν περισσότερο σεναριακό ζουμί και την δική τους ιστορία ακολουθούμε. Όμως, ο προστάτης της Γκόθαμ ετεροπροσδιορίζεται μέσω των ανταγωνιστών του. Για την κοινωνία κι εκείνος είναι ένα «φρικιό», όπως και οι προηγούμενοι δύο. Ένα φρικιό που έμεινε στην νύχτα του θανάτου των γονιών του και από τότε η μοναξιά είναι το καταφύγιο του. Και φρικιά σαν εκείνον καλείται να αντιμετωπίσει, γιατί ακόμη δεν μπορεί να δεχτεί το ποιος είναι στα αλήθεια. 

‘Έχουμε να κάνουμε λοιπόν με μια κοινωνία, όπου απομακρύνει ανθρώπους και δεν τους δέχεται, που τους χτυπά ανελέητα και εκείνοι καλούνται να αντεπιτεθούν. Μια κοινωνία που γεννά τα τέρατα της και δεν έχουν όλοι θέση σε αυτήν.  Προσπαθεί να κρύψει την σαπίλα της μέσα από τα πολύχρωμα στολίδια των Χριστουγέννων. Δεν μπορεί  να αγγίξει την ουσία μιας τέτοιας γιορτής, για αυτό θα περιοριστεί στα λαμπάκια και τα δέντρα. Όμως, ούτε αυτά είναι αρκετά τελικά για να κρυφτεί. Όσες ευκαιρίες και να βρει για να καταναλώσει, το σκοτάδι γύρω της δεν πρόκειται να φύγει. Γιατί όσο οι περισσότεροι γιορτάζουν, υπάρχουν παντού γύρω πλάσματα μοναχικά, αποξενωμένα και κυνηγημένα. Μια νυχτερίδα ή μια γάτα ή και ένας πιγκουίνος. 

Γράφοντας, λοιπόν, για τα Χριστούγεννα στην Γκόθαμ, τα πράγματα δεν μου έμοιαζαν τόσο ξένα. Το σχόλιο των δημιουργών προς τον σύγχρονο αστικό τρόπο ζωής είναι προφανώς ξεκάθαρο. Γιατί η Γκόθαμ δεν είναι όσο μακριά την φανταζόμαστε. Μπορεί να βρίσκεται δίπλα μας, μέσα στο σπίτι μας ή ακόμη και στον ίδιο μας τον εαυτό. Καλά Χριστούγεννα. 

Δημήτρης Τάσκου

Κινηματογραφικός συντάκτης

back to top

Comments

 

AGENDA

No event in the calendar
January 2020
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31