To φαινόμενο Joker

Τι είναι αυτό που οδήγησε στην δημιουργία της ταινίας Joker;

Η ανθρωπότητα εδώ και αιώνες μιλάει για ήρωες και μεσσίες. Αλτρουιστές ανθρώπους ανάμεσά μας, οι οποίοι, επιλεγμένοι να φέρουν κάποιο θείο χάρισμα, θα σώσουν τους υπόλοιπους θνητούς από την καταστροφή. Ακόμα και η σύγχρονη μυθολογία βρίθει τέτοιων χαρακτήρων με τους υπερήρωες να είναι ένα τρανταχτό παράδειγμα. Πότε όμως ο ανταγωνιστής έγινε σημαντικότερος από τον ήρωα και τι οδήγησε σε αυτό;

Γράφει ο Νίκος Πάττας

Πριν από λίγο καιρό είδα την ταινία Joker του Todd Phillips με πρωταγωνιστή τον συγκλονιστικό Joaquin Phoenix. Στο έργο παρακολουθούμε την κατρακύλα του κεντρικού χαρακτήρα Arthur Fleck στην παράνοια και την γέννηση του Joker (του γνωστού εχθρού του Batman). Ο κόσμος του Arthur Fleck είναι εξαιρετικά άγριος και άκαρδος, αλλά συγχρόνως και τρομακτικά ρεαλιστικός. Τα πάντα στην ζωή του καταρρέουν και χάνονται, αφήνοντας τον ίδιο να αμφιταλαντεύεται σε ένα λεπτό σκηνή ανάμεσα στην λογική και την παραφροσύνη, ώσπου τελικά εγκαταλείψει την προσπάθεια και τελέσει μια εντυπωσιακή βουτιά στο απόλυτο χάος αφήνοντας το κενό στην αίθουσα αποστομωμένο μετά το τέλος της ταινίας.

Στην αναζήτηση του τι είναι αυτό που έφερε τον Joker στον πρωταγωνιστικό ρόλο μιας ταινίας καταλήγω στο συμπέρασμα πως είναι η ίδια η φύση του χαρακτήρα. Είναι λογικό να μην περιμένουμε να δούμε ταινία για τον Penguin, τον Riddler ή τον Mr. Freeze (άλλοι αντίπαλοι του Batman) όμως ο Joker είναι μια εντελώς διαφορετική κατηγορία.

Joker vs. Batman 

Ο “πρίγκιπας του εγκλήματος” δεν αποτελεί άλλη μια υπερβολική εκδοχή εγκληματία, δεν είναι καρικατούρα ούτε και κάποιος υπερ-κακός τύπου James Bond. O Joker είναι ο αντίθετος πόλος του Batman. Δεν έχει ανάγκη κάποιας μάσκας ώστε να κρύψει την ταυτότητά του, εφόσον έχει προ πολλού συμφιλιωθεί με το πραγματικό του πρόσωπο. Η προέλευσή του δεν παίζει κανέναν ρόλο, είναι εντελώς ασήμαντη για αυτόν όσο και για τους υπόλοιπους, και συχνά στα comics το origin του είναι άγνωστο. Τέλος, ως γνωστόν ο Joker λατρεύει το χάος. Η τυχαιότητα και έλλειψη πλάνου στις πράξεις του είναι αυτό που τον καθορίζει. Αντίθετα ο Batman κρύβει το καθώς πρέπει προσωπείο του κάτω από μια μάσκα και συνεχώς παλεύει να ανακαλύψει ποιος από τα δύο είναι το πραγματικό του πρόσωπο. Το παρελθόν του είναι αυτό που καθορίζει τις πράξεις του, ο θάνατος των γονιών του ο εξιλαστήριο θύμα για τις, συχνά, ακραίες πρακτικές του και φυσικά όλα γίνονται μεθοδευμένα με ιερό στόχο την εκκαθάριση της Gotham.

Σύγχρονοι Ήρωες 

Σήμερα η ανάγκη φαντεζί ηρώων με ιδιαίτερες ικανότητες σβήνει. Την θέση τους έχουν πάρει εδώ και χρόνια, πιο γειωμένοι χαρακτήρες, με προσωπικές ανάγκες, προβλήματα και πάθη. Η σωτηρία του κόσμου έχει αντικατασταθεί από την σωτηρία της ψυχής και την εύρεση προσωπικής γαλήνης και η μάχη με το “απόλυτο κακό” έχει στραφεί πολύ πιο βαθειά σε εσωτερικές συγκρούσεις των ατόμων.   Ο σημερινός τρόπος σκέψεις δεν επιτρέπει την ελπίδα σε θεϊκές επεμβάσεις, την αναζήτηση ικανοτήτων ή μαγικών αντικειμένων και την σιγουριά έλευσης του οποιουδήποτε “λυτρωτή” απ’ οπουδήποτε. Αυτό συμβαίνει επειδή πιστεύουμε στον άνθρωπο, στις δυνάμεις και τις αδυναμίες του. Επίσης όμως, φοβόμαστε τον άνθρωπο και την απληστία που επιφέρει η εξουσία. Πλέον στο πρόσωπο κυβερνήσεων και συστημάτων βλέπουμε αδηφάγα τέρατα και χίμαιρες που στη καλύτερη απλώς αδιαφορούν για εμάς. Αισθανόμαστε μικροί και αδύναμοι με αποτέλεσμα αυτό να αντανακλά στις τέχνες μας. Ο παραλογισμός του Καμί και οι σκοτεινές, κλειστοφοβικές ιστορίες του Φράνσις Κάφκα συνθέτουν ένα κάδρο μέσα από το οποίο ο σημερινός πολίτης βλέπει τον κόσμο. Διότι, εν τέλει, ο Joker ψάχνει να βρει το ποιος είναι. Κάτι που φαίνεται να του έχει στερήσει η πραγματικότητά του. Προσπαθεί να ξαναγεννηθεί μέσα από τις πράξεις του και καταλήγει να γίνεται μια δύναμης της φύσης, χωρίς κοινωνικά πρέπει και περιορισμούς.   

Η ταινία Joker είναι ένα σπουδαίο έργο που μιλάει για την αναρρίχηση ενός ατόμου από τον λάκκο που έτυχε να γεννηθεί. Μιλάει για μια ταξική πάλη που οι μεν παρουσιάζονται ως σωτήρες ενώ κοιτάνε κυρίως το προσωπικό τους όφελος και οι δε μάχονται πρωτίστως για την επιβίωσή τους και δευτερευόντως στο όνομα ενός Αγώνα, με τον Joker απλά παρατηρητή αυτής της τραγελαφικής κατάστασης. Ένα σκίτσο που έτυχε να ξεπεταχτεί από τις σελίδες κάποιων comics μας διδάσκει την αναπότρεπτη παράνοια που ακολουθεί στο αντίκρισμα των νημάτων που συνθέτουν τον ιστό στον οποίο είμαστε δεμένοι.

As you know, madness is like gravity…all it takes is a little push.       

Joker , The Dark Knight                                                                                                        

Νίκος Πάττας

Κινηματογραφικός συντάκτης

back to top

Comments

marina diamonds 2019 breakroom athens

candlemass 2019 breakroom athens

lara fabian 2019 breakroom athens

deerhunter 2019 breakroom athens

AGENDA

No event in the calendar
November 2019
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30