O George Martin ήταν ο άνθρωπος που οι Beatles είδαν σαν πατέρα

Once a giant, always a giant.

Στο άρθρο που είχα γράψει για το Abbey Road των Beatles με αφορμή τη συμπλήρωση των 50 ετών από την κυκλοφορία του, ανέφερα μία πολύ σημαντική επίδραση που είχε ο δίσκος για την επαφή των ακροατών της rock μουσικής με αυτή. Ήταν ο δίσκος που ξεκίνησε “…σε ένα πρώτο επίπεδο η ερωτική σχέση των ακροατών της rock μουσικής με έννοιες όπως παραγωγή, μίξη, mastering κλπ”. Και αυτό οφείλεται σε 2 τεράστιους παράγοντες. Στο ταλέντο των τεσσάρων Σκαθαριών στη σύνθεση τραγουδιών, και στο ταλέντο του παραγωγού George Martin στην ενορχήστρωση και παραγωγή αυτών των τραγουδιών. Ενός ανθρώπου που μέχρι να φτάσει την ηλικία των 36 ετών, κανείς “δεν του το ‘χε”. Είχε φτάσει σε αυτή την ηλικία στην εποχή των early 60’s. Κοινώς, ήταν μεγάλος. Όχι ακριβώς γέρος, αλλά όπως τον έχει χαρακτηρίσει ο McCartney, “grown-up”.

Γράφει ο Μάρκος Σκυριανός

Και τι είχε κάνει μέχρι τότε στην επαγγελματική του πορεία; Στα ελάχιστα highlights του ως εργαζόμενου στην Parlophone (αρχικά ως βοηθός του αφεντικού της Parlophone, Oscar Preuss και στη συνέχεια ως επικεφαλής καλλιτεχνών και ρεπερτορίου) ήταν διάφορα novelty και comedy albums, προεξέχοντος ενός single με τον Peter Ustinov και τον Anthony Hopkins. Και κάποιες baroque κυκλοφορίες τις οποίες τις είχε κυνηγήσει και βρει μόνος του, επειδή του άρεσε. Και ξαφνικά, εμφανίστηκε το παρακάτω single. Το τραγούδι “Time Beat”, υπό το ψευδώνυμο Ray Cathode. Δεν είναι δική του πρωτότυπη σύνθεση. Αλλά δεν έχει σημασία. Γιατί μιλάμε για ένα single που κυκλοφόρησε το 1962 και είναι μία πολύ πρώιμη μορφή electronic dance μουσικής. Γιατί ο George Martin είχε όρεξη, κέφι και γνώσεις για πειραματισμούς. Σχεδόν πάντοτε.

Υπάρχουν δύο ιστορίες που παρουσιάζουν σε τεράστιο βαθμό το μέγεθος, αλλά και το βάθος, της συνεισφοράς του στην πορεία του φαινομένου The Beatles. Και είναι αρκετά βολικές για παρουσίαση, μιας και είναι σε δύο τελείως διαφορετικές περιόδους του συγκροτήματος.

Η πρώτη είναι από το 1963. Οι Beatles μπαίνουν στα studios της ΕΜΙ για να ηχογραφήσουν το μόλις 3ο επίσημο single της δισκογραφίας τους. Οι Lennon και McCartney έχουν φέρει το “From Me To You”, ένα αρκετά απλό και σύντομο τραγούδι που είχαν γράψει, με ενδιαφέρουσες μελωδίες. Ο Martin εντόπισε πολύ γρήγορα τα 2 μειονεκτήματα. Μικρό και βαρετό, είπε. Οπότε έβαλε το συγκρότημα να ηχογραφήσει μία παραπάνω φορά το κουπλέ, έβαλε τον Lennon να παίξει τη φωνητική γραμμή με φυσαρμόνικα, και τον McCartney να κάνει ακριβώς το ίδιο στο μπάσο. Οι φωνές επανέλαβαν από όλη τη στροφή μόνο τις φράσεις “from me” και “to you”. Και έτσι λύθηκαν και τα 2 προβλήματα. 

Ήθελε όμως να βάλει κάτι ακόμα. Ένιωθε κάτι να του λείπει στην εισαγωγή. Έκανε διάφορες δοκιμές. Σε μία ο Lennon πάλι έπαιξε την εισαγωγή στη φυσαρμόνικα, στην άλλη έβαλε και τους τέσσερις να «μουρμουράνε» την εισαγωγική μελωδία και στην 3η τους έβαλε να τραγουδήσουν ξανά την ίδια μελωδία με τις συλλαβές “da-da-da, da-da, dun dun da”. Χρησιμοποίησε κυριολεκτικά λίγο από τη μία, λίγο από την άλλη και λίγο από την τρίτη, και κατέληξε στην τελική εισαγωγή που ακούγεται και στον δίσκο.

Η δεύτερη ιστορία είναι από την εποχή των ηχογραφήσεων του Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band. Αφορά το τραγούδι “Strawberry Fields Forever”, που τελικά δεν συμπεριλήφθηκε στο δίσκο (οι Beatles είχαν κανόνα να μην βάζουν σε δίσκο τραγούδια που είχαν κυκλοφορήσει πριν το δίσκο, σε οποιαδήποτε μορφή), αλλά στο Magical Mystery Tour. 

Όταν το συνέθεσε ο Lennon, είχε ηχογραφήσει μία demo έκδοση με διάφορες κιθάρες και πλήκτρα. Δεν του άρεσε. Μετά, όλο το συγκρότημα ηχογράφησε μία πολύ “γυμνή” έκδοση του τραγουδιού μόνο με φωνητικά και ένα μέλοτρον. Δεν τους άρεσε. Ο Lennon στη συνέχεια ζήτησε από τον Martin να τους ετοιμάσει μία έκδοση του τραγουδιού με φουλ ορχήστρα. Ο Martin όντας ακροατής και θαυμαστής της baroque μουσικής, ετοίμασε μία για 25μελή ορχήστρα, με πολλών και διαφόρων ειδών πνευστά και έγχορδα. Για να ακούγεται ακόμα καλύτερα μάλιστα, το ηχογράφησε πιο γρήγορα και σε ψηλότερη νότα από ότι είχε αρχικά γραφτεί. Αυτή η έκδοση άρεσε στο Lennon. Αλλά για λίγο. Και μετά είπε στον Martin ότι φανταζόταν μία έκδοση που να συνδυάζει και την έκδοση του συγκροτήματος, και αυτή της ορχήστρας. Ο Martin εξήγησε ότι τεχνικά δε γινόταν αυτό μιας και οι εκδόσεις ηχογραφηθεί σε διαφορετική ταχύτητα και κλίμακα. Ο Lennon φυσικά απάντησε “George, είμαι σίγουρος ότι μπορείς”. 

Προφανώς και μπορούσε. Και προφανώς και μπόρεσε. Μόνο που χρειάστηκε να μεταχειριστεί τις ταινίες που είχαν ηχογραφηθεί οι δύο αυτές εκδόσεις με πολύ ιδιαίτερους τρόπους. Χρειάστηκε να επιταχύνει την έκδοση της μπάντας και να επιβραδύνει την έκδοση της ορχήστρας μέχρι να ταιριάξουν σε ταχύτητα και κλίμακα. Χωρίς την παραμικρή ύπαρξη ψηφιακής τεχνολογία και μάλιστα το πέτυχε αυτό, το σωτήριο έτος 1966.

Ο George Martin ήταν ένας οραματιστής. Ένας ιδιαίτερος μουσικός με μεγάλη φαντασία και πολλές ιδέες. Τόσο σε επίπεδο παραγωγής, όσο και σε επίπεδο ενορχήστρωσης. Ευτύχησε να βρεθεί από νωρίς σε ένα χώρο που του προσέφερε τα μέσα και την ασφάλεια της “σταθερότητας”. Για μεγάλο μέρος της καριέρας του δούλευε στην ΕΜΙ και τη θυγατρική της Parlophone. Και όταν δεν δούλευε πια εκεί, είχε τη δική του εταιρεία. Ένα πράγμα μόνο του έλειπε. Η έμπνευση της δημιουργίας της πρώτης ύλης. Και κατάφερε να βρει το συγκρότημα με την καλύτερη πρώτη ύλη που έχει υπάρξει ποτέ στην ιστορία της μουσικής. Τους Beatles

Από την άλλη, οι Beatles επωφελήθηκαν σε τεράστιο βαθμό των ικανοτήτων του. Στα πρώτα τους βήματα, τους έμαθε να ενορχηστρώνουν. Και όταν το έμαθαν αυτό και άρχισαν τους πειραματισμούς με άλλα είδη μουσικής, ο Martin ήταν πάλι εκεί για να αποδώσει το όραμά τους ηχητικά σε βινύλιο. Είτε μιλάμε για “περίεργους” ήχους (όπως στο μεγαλύτερο μέρος του Yellow Submarine), είτε για ιδιαίτερες ενορχηστρώσεις (όπως στο "Eleanor Rigby"). 

Το παρόν άρθρο γράφτηκε υπό τους ήχους του Love. Ενός soundtrack remix album που συνέλαβε και παρήγαγε ο George Martin με το γιο του, για την παράσταση του Cirque Du Soleil με θέμα τους Beatles. Ένα project 79 λεπτών αποτελούμενο από πολλά μέρη τραγουδιών των Beatles (από πρόβες, singles, demos και τελικές κυκλοφορίες σε LP) σε ένα μοναδικό mash-up που δημιουργεί την αίσθηση στον ακροατή ότι ακούει πρωτότυπες συνθέσεις, ακόμα και αν δεν είναι. Και αυτό το project το συνέλαβε και το έτρεξε μαζί με το γιο του, όντας σε ηλικία 81 ετών.

Μάρκος Σκυριανός

Συντάκτης

back to top

Comments

AGENDA

No event in the calendar
September 2020
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30