Είναι το Physical Graffiti οι πραγματικοί Led Zeppelin;

Ένα έργο τέχνης ζωγραφισμένο στο ψηλότερο κτίριο της λεωφόρου Μουσικής.

Μεταφερόμαστε στη Μεγάλη Βρετανία του 1975. Λίγο πριν, οι Pink Floyd ανακοινώνουν ότι ετοιμάζονται για την παραγωγή του Wish You Were Here, οι Black Sabbath δουλεύουν πάνω στο Sabotage, ενώ οι Deep Purple ηχογραφούν το Come Taste The Band, χωρίς, βέβαια, τους πυλώνες του συγκροτήματος, Ritchie Blackmore και Ian Gillan. Μέσα σε όλον αυτόν τον πυρετό κυκλοφοριών, οι Led Zeppelin επιστρέφουν, μετά από δύο χρόνια απουσίας, στη δισκογραφία με το Physical Graffiti, το έκτο άλμπουμ των Άγγλων θρύλων. Η δίψα των φανατικών οπαδών μεγάλη, οι απαιτήσεις μετά το πρωτοποριακό Houses Of The Holy ακόμα μεγαλύτερες.

Γράφει ο Γιώργος Φακαλής

Μπορεί οι ηχογραφήσεις να διήρκησαν μόνο ένα εξάμηνο στο οποίο τα πράγματα κύλησαν, παραδόξως για το μέγεθος των προσωπικοτήτων, σχετικά ομαλά, όμως, τότε, ήταν που οι Zeppelin βρέθηκαν σε ένα σταυροδρόμι που αφορούσε την κυκλοφορία του Physical Graffiti. Βλέπετε, τάση της εποχής που ξεκίνησε από τους Beatles και τους Rolling Stones ήθελε τα συγκροτήματα να κυκλοφορούν διπλό άλμπουμ. Το πρόβλημα έγκειτο στο γεγονός ότι η χρονική διάρκεια των κομματιών έφτανε μέχρι την πρώτη πλευρά του δεύτερου βινυλίου, με αποτέλεσμα οι επιλογές να είναι τρεις. Ή κόβουμε ένα ηχογραφημένο κομμάτι (κάποιες πηγές αναφέρουν ότι αυτό ήταν το 'In The Light'), ή μειώνουμε τη διάρκεια των μεγάλων κομματιών, όπως το 'Kashmir' ή το 'In My Time of Dying', ή, τέλος, ξεθάβουμε ανέκδοτο - κομμένο υλικό για να γεμίσουμε και το δεύτερο δίσκο. Για καλό όλων, αποφασίστηκε η τρίτη επιλογή και, κάπως έτσι, η τελική μορφή του άλμπουμ να αποτελείται από 15 κομμάτια συνολικής διάρκειας 83 λεπτών.

Ζουμάροντας στη ζωή των Led Zeppelin εκείνη την εποχή, λαμβάνουμε, ίσως, μια διαστρεβλωμένη - από την στερεοτυπική - εικόνα ενός rock’n’roll συγκροτήματος των 70s. Από τη μία, έχουμε τους Robert Plant και Jimmy Page να εργάζονται και να πειραματίζονται μανιωδώς σε ένα αγρόκτημα στο Hampshire, όπου ηχογραφήθηκε ο βασικός σκελετός του Physical Graffiti, από την άλλη, συναντάμε έναν δυσαρεστημένο, εξαντλημένο από τις συνεχείς περιοδείες και σκεπτικό John Paul Jones, ο οποίος σκέφτεται να αποχωρήσει από το συγκρότημα και να αναλάβει τη θέση του αρχιμαέστρου στον καθεδρικό ναό του Winchester. Συνδετικός κρίκος στη διατήρηση της ομόνοιας, ο, πιο νηφάλιος από ποτέ, John Bonham έπαιξε κομβικό ρόλο και στη σύνθεση των κομματιών, τόσο εξελίσσοντας το ιδιότυπό του χαρακτηριστικό παίξιμο, όσο και αναδεικνύοντας νεα μουσικά μονοπάτια στα υπόλοιπα μέλη.

Μουσικά, το Physical Graffiti καταφέρνει να μη θυμίζει σε τίποτα τις προηγούμενες κυκλοφορίες των Led Zeppelin, εν τούτοις έχει εμφανώς την ηχοχρωματική ταυτότητα του συγκροτήματος. Με την country blues αισθητική να κυριαρχεί - ίσως ο χώρος που έγιναν οι ηχογραφήσεις να έδωσε αυτήν την “βουκολική” νότα - το άλμπουμ είναι άμεσο επηρεασμένο από τις μουσικές των Neil Young και Bob Dylan. Πιο συγκεκριμένα, το 'Down By The Seaside' είναι ξεκάθαρη αναφορά στο 'Down By The River' του Young, καθώς και το 'In My Time Of Dying' είναι βασισμένο σε τραγούδι που κυκλοφόρησε στο ντεμπούτο του Dylan. Κι αν αυτά αποτελούν μερικά από τα επιχειρήματα των επικριτών των Led Zeppelin για έλλειψη αυθεντικότητας και ξεπατίκωμα μελωδιών και ιδεών, τη θέση αυτή έρχονται να ενισχύσουν δύο ακόμα περιστατικά. Πρώτα, μια χαμένη δικαστική διαμάχη για τα δικαιώματα του 'Boogie With Stu' που θεωρήθηκε υποκλοπή του 'Ooh My Head' του Ritchie Valens, και στη συνέχεια, η κατηγορία για αντιγραφή του εξωφύλλου του δίσκου Compartments του βιρτουόζου κιθαρίστα, Jose Feliciano, που κυκλοφόρησε το 1971.

Στη συνείδηση των Ζεππελινιστών, ο Plant, ο Page, o Jones και ο Bonham συνθέτουν το σπουδαιότερο κουαρτέτο στην ιστορία της Μουσικής. Για κάθε “κλεμμένο” riff, θα υπάρχει ένα 'Kashmir', ένα 'Ten Years Gone' ως αντεπιχείρημα. Ναι, το Physical Graffiti δεν είναι για τους αμύητους στο βρετανικό συγκρότημα, μιας και απέχει πολύ, ηχητικά, από τις επιτυχίες που τους καθιέρωσαν στο Πάνθεον του rock’n’roll. Ναι, το Physical Graffiti δεν περιέχει το χιτάκι που θα ανατιναχτεί στην κορυφή των charts (μόνο το single 'Trampled Under Foot' έφτασε στο νούμερο 38 του αμερικάνικου Billboard). Ωστόσο, αυτή είναι και η μαγεία του δίσκου αυτού. Είναι η απόδειξη ότι τέσσερις εκρηκτικές, αυτάρεσκες προσωπικότητες μπορούν να χαμηλώσουν το υπέρτατο εγώ τους για 80 λεπτά και να μιλήσουν στις καρδιές των ανθρώπων που τους ακολουθούν.

Όσο για τους ίδιους τους Led Zeppelin, μόνο τυχαίο δεν είναι το γεγονός ότι θεωρούν το Physical Graffiti το κορυφαίο δημιούργημά τους. Είναι η πρώτη και μοναδική φορά στη δισκογραφία τους στην οποία απουσιάζουν οι εξτραβαγκάντζες στην εκτέλεση. Από τα ανατριχιαστικά ουρλιαχτά του Plant, στις παρανοϊκές κλίμακες των σόλο του Page και από τις δαιδαλώδεις μπασογραμμές του Jones στις τριπλέτες του Bonham της μυθικής τετραλογίας των άλμπουμ Led Zeppelin I, II, III και IV, στα αυτιά μας φτάνουν τέσσερις μουσικές ιδιοφυίες σαν ένα, απογυμνωμένες από εγωισμούς και φανφάρες να διδάσκουν ατόφιο rock’n’roll, όχι μουσικά, αλλά, κυρίως, ιδεολογικά.

Και γι’αυτό, το Physical Graffiti είναι οι πραγματικοί Led Zeppelin.

Γιώργος Φακαλής

Μουσικός συντάκτης

back to top

Comments

AGENDA

No event in the calendar
August 2020
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

Editorial