Όταν οι Villagers Of Ioannina City μας σύστησαν την Ήπειρο και τους παλιούς ρεμπέτες

Μια μουσική ιστορία που κρατάει αιώνες. 

Η τέχνη κατάφερνε ανέκαθεν να κάνει κάτι μαγικό. Να παγώσει το χρόνο. Να πάρει εικόνες και ήχους και να τα φέρει στο παρόν, ξανά επίκαιρα, ξανά μπροστά μας. Τι είναι όμως οι παραδόσεις χωρίς την τέχνη και τι είναι η τέχνη χωρίς τις παραδόσεις;

Γράφει ο Νίκος Παπανικολάου

Η αλήθεια είναι πως η παράδοση είναι κάτι διαφορετικό για τον καθένα. Και είναι κάτι διαφορετικό για τον καθένα. Δεν πρέπει απαραίτητα να συνδέεται με κάποιο έθιμο ή κάποια γιορτή, και δε το κάνει. Η παράδοση είναι η σύνδεση με τις ρίζες μας, τις ρίζες που ρίχνουν φως στο μέλλον μας και κάνουν πιο κατανοητό, πιο υποφερτό, το απρόσωπο παρόν που υπάρχει παντού γύρω μας. Πολλοί θα έλεγαν πως το 2020 δε θα είχαμε ανάγκη από παραδόσεις. Εγώ λέω πως το 2020 έχουμε ανάγκη τις παραδόσεις περισσότερο από ποτέ. Ανάγκη να τις μπολιάσουμε με τη δική μας καθημερινότητα, με το δικό μας παρόν. Οι παραδόσεις δε γερνούν ποτέ. 

Η Ήπειρος υπήρξε ανέκαθεν ένας τόπος παραδόσεων, πολλών εξ’ αυτών μουσικών. Οι άνθρωποι τραγουδούσαν τους καημούς τους, τους πόνους τους, τα βάσανα τους. Οι άνθρωποι έπαιρναν κουράγιο μέσα από τη μουσική, επαναστατούσαν υπό τους ήχους αυτής. Πόνος, βάσανα, κουράγιο, επανάσταση, καημός. Αλήθεια, δεν είναι αυτές λέξεις που ακούς εκεί έξω και σήμερα; Τα χρόνια μπορεί να πέρασαν, οι δυσκολίες των ανθρώπων όχι. Τα ηπειρώτικα θεωρούνται απλά κομμάτια. Άλλωστε φτιάχτηκαν από απλούς ανθρώπους. Η βασική μελωδία είναι είτε από βιολί είτε από κλαρίνο, και έρχεται το ντέφι ή το λαούτο να την ενισχύσει. Το γεγονός το ότι είναι κομμάτια απλά, δε σημαίνει πως είναι και εύκολο να παιχτούν. Η βάση είναι πάντα απλή, το κομμάτι γίνεται σύνθετο μέσα από την δεξιοτεχνία του παίχτη του κλαρίνου ή του βιολιού. Περίτεχνα γυρίσματα, με τη μουσική να προσπαθεί, με υπέροχο τρόπο, να αποτυπώσει όλα όσα ακούγονταν στην καθημερινότητα των κατοίκων της Ηπείρου τότε. Αν προσέξεις θα ακούσεις τα βράχια, τα δέντρα, τα πουλιά, τα ρυάκια, τα ζώα και τις καταιγίδες. Η μουσική μόλις ζωγράφισε μία εικόνα από το παρελθόν. Δεκάδες χρόνια μετά, τη βλέπουμε με τα αυτιά μας, με την ίδια ζωντάνια που την έγραψαν τότε. 

Δεκάδες χρόνια μετά, μία μπάντα από την Ήπειρο, οι Villagers Of Ioannina City, ήρθαν να βάλουν τα ηπειρώτικα ξανά στις ζωές μας. Το γεγονός πως αυτό έγινε με ευκολία, αποδεικνύει πόσο ανάγκη το είχαμε. Όμως αρκούν μόνο τα κλαρίνα πια; Όχι. Η μουσική πρέπει να αποτελεί καμβάς πειραματισμών. Τα παιδιά πήραν μελωδίες και ακούσματα του τόπου τους και τα έφεραν στα μέτρα τους. Έτσι όπως έπρεπε και έτσι όπως θα ήθελαν οι πρόγονοι τους. Το αποτέλεσμα δεν είναι απλό. Είναι σύνθετο, δυνατό και για λίγους. Όπως είναι και τα ηπειρώτικα. Ο πολύς Jack White, πριν από κάποια χρόνια, κυκλοφόρησε μέσω της Third Man Records, έναν δίσκο με ελληνικά δημοτικά τραγούδια. Ο τίτλος ήταν Why The Mountains Are Black. Ο Christopher King, ο άνθρωπος που επιμελήθηκε τη συλλογή είπε πως «το είδος της μουσικής που επέλεξα για το "Why The Mountains Are Black" δίνει άλλωστε την απάντηση σε ένα βαθύ υπαρξιακό μου ερώτημα: ποια είναι η λειτουργία της μουσικής; Νομίζω τα δημοτικά τραγούδια ικανοποιούσαν τις πιο αρχέγονες ανάγκες του ελληνικού λαού, των ανθρώπων της υπαίθρου ιδίως, κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας, των Βαλκανικών πολέμων και των δύο παγκοσμίων πολέμων. Η μουσική είναι πραγματικό βάλσαμο, κάτι που μας βοηθά να διαχειριστούμε μία κρίση και να αντεπεξέλθουμε στις δύσκολες στιγμές». Κι αυτό είναι η μεγαλύτερη αλήθεια για τα κομμάτια αυτά. 

Οι Villagers Of Ioannina City δε διάλεξαν τον εύκολο δρόμο, όταν ξεκινούσαν πριν από 13 χρόνια. Δε θέλησαν να παίξουν απλά heavy μουσική. Ήθελαν heavy ηπειρώτικα. Παράτολμο πείραμα; Ίσως, ο χρόνος όμως τους δικαίωσε. Ή τουλάχιστον τους οδήγησε στο να δημιουργήσουν έναν ήχο σήμα κατατεθέν τους. Χρόνο με το χρόνο, η φήμη της μπάντας θα ξεφύγει από στα στενά όρια της Ηπείρου και θα εξαπλωθεί σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Κάθε τους εμφάνιση θα γίνεται – σχεδόν – sold out και ο κόσμος θα βρίσκεται κάτω από τη σκηνή για να τραγουδάει μαζί τους, σε μία κατάσταση σχεδόν διονυσιακή. Θα είναι το 2014 όταν θα κυκλοφορήσουν το πρώτο τους άλμπουμ, το Riza, εκεί που δίνουν το πρώτο ουσιαστικό δείγμα του παντρέματος της heavy με τα ηπειρώτικα. Και τι άλμπουμ. Από το ‘Ti Kako’ ως το ‘St. Triad’ και από το ‘Perdikomata’ στο ‘Jiannim’, το Riza καταφέρνει αφενός να δημιουργήσει κάτι εντελώς καινούργιο μα αφετέρου να κάνει μια ολόκληρη νέα γενιά – ή νέες γενιές – να ψάξουν τα ηπειρώτικα και τις ρίζες τους. Πολλοί θα πουν πως οι Villagers Of Ioannina City απλά πάτησαν σε κάτι που ήδη υπήρχε. Ο αντίλογος πάντα θα λέει πως στην τέχνη δεν υπάρχει παρθενογένεση κι αυτό ισχύει κι εδώ. 

Ένα δεύτερο EP, που κυκλοφορεί λίγο αργότερα, θα αποδείξει πως η μπάντα τρέχει με ιλιγγιώδεις ταχύτητες. Το Zvara/Karakolia έρχεται σε μία περίοδο βαθιάς κοινωνικής κρίσης στην Ελλάδα και προτρέπει τη νέα γενιά να αντισταθεί, μέσα από τους στίχους παλιών ρεμπετών. To αποτέλεσμα είναι μία νέα γενιά να τραγουδάει δυνατά τους στίχους «μάγκες πιάστε τα γιοφύρια, μπάτσοι κλάστε μας τ’ αρχίδια». Κι αυτοί οι στίχοι παρότι είναι γραμμένοι δεκαετίες πριν, να γίνονται ξανά επίκαιροι. Η μαγεία της μουσικής, η μαγεία της παράδοσης. Το άλμπουμ που κυκλοφορούν τον περασμένο Σεπτέμβρη, θα είναι διαφορετικό. Το Age Of Aquarius θα είναι αγγλόφωνο, αλλά και ένα άλμπουμ που δε θυμίζει σε τίποτα το Riza. Άλλωστε μην ξεχνάμε πως οι Villagers Of Ioannina City είναι παιδιά νέα, που θέλουν να πειραματιστούν. Πολλοί μπορεί να απογοητεύτηκαν. Δίκαιο ή άδικο, ο καθένας έχει την άποψη τους. Ωστόσο το σκοπό τους τον πέτυχαν. Οι VIC έβαλαν τα ηπειρώτικα, τους ρεμπέτες και το κλαρίνο σε σχεδόν κάθε σπίτι. Και σε μία εποχή που απομακρυνόμαστε ολοένα και περισσότερο από οτιδήποτε μας συνδέει με τις ρίζες μας, θα χρωστάμε πολλά στους VIC.

Νίκος Παπανικολάου

Αρχισυντάκτης

back to top

Comments

AGENDA

No event in the calendar
August 2020
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

Editorial