Εφηβεία

Μια σχεδόν αυτοβιογραφική προσέγγιση στις ταινίες “Trainspotting” (1996) του Boyle και “Τσίου” (2005) του Παπαδημητράτου.

Οι άνθρωποι αρεσκόμαστε να χρονολογούμε· οι ιστορικοί το έχουμε αναγάγει σχεδόν σε φετίχ, απαραίτητο όμως στοιχείο της δουλειάς. Σε όλους αρέσει να ξέρουν πότε έγινε τί, ιδίως κάτι χαρούμενο στο παρελθόν και κατ επέκταση να κρίνουν στο σήμερα την φάση ζωής του χθες. Μια αγαπημένη περίοδος για τέτοιες αναδρομές είναι κατά τη γνώμη μου η εφηβεία. Συνήθως οι γονείς βαριανασαίνουν ακόμα στο άκουσμα του ονόματος μιας περιόδου που τους τάραξε ή και τους φόβισε. Λέγεται, πως στις μέρες μας η εφηβεία κρατάει μέχρι τα 21, ίσως ορμονικά, ίσως κοινωνικά, δεν ξέρω. Ψυχολογικά, αν η εφηβεία θεωρηθεί ορμή και ανάγκη για ελευθερία, μπορεί να μην τελειώνει ποτέ. Στην δική μου “βιολογική” εφηβεία, βλέπαμε με τους φίλους μου δύο ταινίες ξανά και ξανά και ξανά. Η μία ήταν το Trainspotting, απαραίτητη για κάθε ανήσυχο με το φαινόμενο των ναρκωτικών σινεφίλ (έφηβο ή φοιτητή συνήθως) και ο ελληνικός -ελληνικότατος- Τσίου. Το ρεκόρ για το Trainspotting ήταν 11 φορές σε ενάμιση μήνα, όπου πλέον είχαμε μάθει τους διαλόγους και παίζαμε σκηνές στον δρόμο -συνήθως μεθυσμένοι, πραγματικό θέαμα για τους περαστικούς. Η συγκεκριμένη ταινία θεωρώ πως κάνει μια πιο ανάλαφρη επισκόπηση στο θέμα των τοξικοεξαρτημένων, σίγουρα πιο ανάλαφρη από το πομπώδες Requiem for a Dream, το οποίο ήταν και ιδιαίτερα της μόδας καθ’όλη τη διάρκεια των 00’s. Τι να πει κανείς για το αριστούργημα του Boyle, εξαιρετική μουσική επένδυση η οποία εισάγει στη δράση με το “Lust for Life” του Iggy -Ziggy κατά την Νταϊάν- Pop. Τρέξιμο, κλεψιές, πρέζα και οι περιπέτειες της, ο θάνατος του μωρού που θα προσγειώνει για πάντα την ανεμελιά της ατμόσφαιρας. Η φτωχολογιά της Σκωτίας, ο θάνατος ενός φίλου, η νυχτερινή ζωή, το Λονδίνο σε Europop ρυθμούς: ένα όνειρο συμπυκνωμένο για τα μάτια του ανήσυχου θεατή, μια επισκόπηση για το “To choose or not to choose life”. Τελικά έχουμε μια πισώπλατη μαχαιριά και το ξεκίνημα μιας νέας αρχής.

Γράφει ο Θεόδωρος Τζανάτος

Στην περίπτωση του Τσίου, το οποίο χαρακτήρισα ως “ελληνικότατο” παραπάνω,  σαν παρέα είχαμε μπροστά μας εικόνες πολύ πιο οικείες, σχεδόν βιωμένες στην καθημερινότητα του δρόμου την οποία είχαμε επιλέξει -αγαπημένη συνήθεια ενός εκ της παρέας ήταν πάντοτε η συζήτηση με τοξικοεξαρτημένους, συνήθως αργά σε κάποια στάση νυχτερινού λεωφορείου. Ο Τσίου είναι μια ευχάριστη ταινία, με έντονο χιούμορ, μια ταινία που θα δει κανείς για να περάσει καλά. Ο Παπαδημητράτος κάνει πολιτικά σχόλια τύπου “οι μπάτσοι πουλάνε την ηρωίνη”, αλλά δεν θέλει να προβληματίσει τόσο τον θεατή του, όσο να τον τέρψει. Δεν τον τέρπει μέσα από την στοχοποίηση του τοξικοεξαρτημένου και το επακόλουθο αίσθημα ανωτερότητας του θεατή. Δημιουργεί μια πλοκή με συνεχείς παρεξηγήσεις και συνδέσεις, σαν μια φάρσα πάνω στο πόσοι Αθηναίοι παραμένουν στη πόλη τους τον Δεκαπενταύγουστο και πόσο φρικαρισμένοι είναι. 

Η ταινία ανήκει πλέον στην κατηγορία του “must-cult” του ελληνικού σινεφίλ κοινού και συνεχίζει να είναι επίκαιρη στο μήνυμα του τέλους της: “τελικά δεν είμαι πολύ διαφορετικός από σένα”.

Τέλος οι ταινίες αυτές μας έδιναν μια άποψη της πραγματικότητας την οποία, θεωρώ, πως λίγο πολύ γνωρίζαμε από πρώτο ή τουλάχιστον από δεύτερο χέρι. Αν βρισκόμασταν στην γυάλα των προαστίων που μεγαλώσαμε, μάλλον θα σοκαριζόμασταν και θα μέναμε εκτός δρόμου και δράσης. Χωρίς σκέιτ, μπύρες, λόφους για χάζεμα της πόλης, κρύο, ανθρώπους να περνούν δίπλα μας, να μας κοιτούν άλλοτε με συμπάθεια, συνήθως με αποδοκιμασία και να μην μας νοιάζει. Σε μια εποχή που η νοσταλγία έχει γίνει nostalgia, σχεδόν με εμπορική σημασία και βαρύτητα, προσωπικά αναθεωρώ τις βιολογικές ταμπέλες της εφηβείας και την θεωρώ σύντροφο μου, 26 ετών πλέον, παρακολουθώντας με την ίδια συγκίνηση -και όχι nostalgia- τις ιστορίες του Ρέντον, του Σπαντ και του Τσίου.

 

Θεόδωρος Τζανάτος

Κινηματογραφικός συντάκτης

back to top

Comments

release athens iggy pop breakroom

AGENDA

No event in the calendar
January 2019
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31