#πολύ_νόημα #5: Κινηματογραφικοί άγγελοι - αρ. 1

Μηνάς Χατζησάββας

 

To 1987, o Βιμ Βέντερς αφιερώνει την ταινία του, Τα Φτερά του Έρωτα, σε «όλους τους πρώην αγγέλους» ιδιαίτερα στους θανόντες Γιασουτζίρο Όζου, Φρανσουά Τρυφώ και Αντρέι Ταρκόφσκι. Ένα χρόνο αργότερα, ο Παρατζάνοφ στον Ασίκ Κερίμπ, κλείνει πετώντας ένα λευκό περιστέρι πάνω στην κινηματογραφική κάμερα που καταγράφει, ένα αντίο στον Ταρκόφσκι με έναν συμβολικό, ανάλογο ,νομίζω, τρόπο. Στρέφοντας το βλέμμα στα καθ’ ημάς, θα γράψω μια σειρά από άρθρα αφιερωμένα στους ελληνικούς «αγγέλους», όλους εκείνους τους ανθρώπους του ελληνικού σινεμά που έφυγαν νωρίς αφήνοντας πίσω, τη δροσιά του περάσματος τους.

Γράφει ο Θεόδωρος Τζανάτος

Η σκέψη αυτή ήρθε βλέποντας μια ιδιαίτερη ερμηνεία του σπουδαίου Μηνά Χατζησάββα σε μία ταινία που μάλλον με υπνώτιζε -δυστυχώς όχι με τον ποιητικό τρόπο. Η ταινία αυτή ήταν η μονότονη Κλειστή Στροφή του Νίκου Γραμματικού, μια ταινία μουντή, η οποία σε εμένα τουλάχιστον έδωσε κάποια μόνο στοιχεία που αφορούν την περασμένη Ελλάδα της δεκαετίας του 1990, εντός της οποίας μεγάλωσα και εγώ. Η ερμηνεία του Χατζησάββα ήταν διαφορετική από αυτές που με είχε συνηθίσει. Όταν σκέφτηκα περισσότερο την τελευταία φράση είδα πως οι ερμηνείες του δεν είχαν κάτι σταθερό. Έστω σε κάποιες καίριες λεπτομέρειες διαφοροποιούνταν. Έτσι κατάλαβα πως ο Μηνάς Χατζησάββας είχε πολλές πλευρές, μια συνειδητοποίηση η οποία έφερε όμως στο μυαλό και την απώλεια του. 

Φτάνοντας τελικά στο θέμα, ο Μηνάς Χατζησάββας ήταν τόσο κινηματογραφικός, όσο και τηλεοπτικός ηθοποιός. Στο ευρύ κοινό γίνεται γνωστός μέσα από τους ρόλους του στα σκοτεινά Κόκκινος Κύκλος και Δέκατη Εντολή του Πάνου Κοκκινόπουλου, καθώς και από πλήθος θεατρικών παραστάσεων. Ο τηλεοπτικός Χατζησάββας ήταν μάλλον σκοτεινός όπως και το όλο κλίμα που τον περιέβαλλε, η έντονη φωνή του σε στιγμές έντασης και το εκφραστικό του βλέμμα έπαιρναν το χέρι του θεατή, ακολουθώντας βήμα-βήμα το έγκλημα ή την πτώση που κάθε επεισόδιο περιέγραφε. Ο κινηματογραφικός Χατζησάββας μάλλον είχε περισσότερα περιθώρια να αναδείξει πτυχές ευαισθησίας και ρομαντισμού όπως στα Παιδιά του Κρόνου του Γιώργου Κόρρα, του περίεργου φύλακα στον Ιωάννη τον Βίαιο της Μαρκετάκη, και τον ήρεμο σύμμαχο του «Βασιλιά» του Γραμματικού. Οι ερμηνείες του ιδιόρρυθμου στελέχους εταιρίας στο Ρεπό του Βαφέα και στη Κλειστή Στροφή που προανέφερα, μου προκάλεσαν την μεγαλύτερη εντύπωση. Στη πρώτη περίπτωση το προσωπείο το οποίο φέρει είναι τόσο έντονο που δυσκολεύτηκα να αναγνωρίσω ότι ερμήνευε αυτός τον ρόλο του ενοχλητικού στελέχους. Στη δεύτερη, ήταν ένας χαρακτήρας ασυνήθιστος. Ήταν ένας παράνομος κοφτός τυχοδιώκτης, ο οποίος έτρεχε στον δρόμο μέσα από λεπτές ισορροπίες. Σαν εικόνα θύμιζε τον Bruno Ganz στα Φτερά του Έρωτα. Σχετικά με την ευχέρεια που διέθετε ο Μηνάς Χατζησάββας να βγει έξω από τον εαυτό του και να ερμηνεύσει -τη τόσο δύσκολη αυτή πρόκληση του ηθοποιού- δεν θα μπορούσε να λείψει και η αναφορά στο ρόλο του μεσήλικα νεοφασίστα στο Ένας Άλλος Κόσμος του Παπακαλιάτη.

Και εδώ έρχεται η έννοια του «αγγέλου» και η αφορμή για όλες αυτές τις γραπτές σκέψεις. Ο Μηνάς Χατζησάββας λείπει από το σινεμά και την τηλεόραση του σήμερα (αν υπάρχει ακόμα η τελευταία), αλλά έχει δημιουργήσει μια σημαντική παρακαταθήκη. Αυτή είναι της εναλλαγής και του σχεδόν υπαρξιακού τρόπου ερμηνείας. Έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε τους ίδιους ηθοποιούς -τουλάχιστον στο γυαλί- να παίζουν τα ίδια πράγματα, σαν τεχνίτες που ξέρουν καλά το πόστο τους. Ο Χατζησάββας δημιουργούσε κράματα και τολμούσε, όπως οι «άγγελοι» του Βέντερς και του Παρατζάνοφ.

Τραγούδι - συντροφιά:

Θεόδωρος Τζανάτος

Κινηματογραφικός συντάκτης

back to top

Comments

brit floyd piraeus academy 2018 banner athens breakroom

gimme shelter festival gagarin 2018 banner athens breakroom

mogwai piraeus academy athens breakroom

vevilos βέβηλος piraeus academy athens breakroom

paradise lost piraeus academy athens breakroom

AGENDA

No event in the calendar
June 2019
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30