Το #metoo, οι U2 και λοιπά τζέρτζελα των Celebrity Politics

Τα ευαισθητοποιημένα hashtags για επικοινωνιακούς σκοπούς και άλλες ιστορίες.

Η εισχώρηση της κοινωνίας του θεάματος στην πολιτική σκηνή, είναι με σιγουριά από τα  πιο ενδιαφέροντα θέματα να παρακολουθεί κανείς σήμερα. Από τα πιο πρόσφατα και ενδεικτικά παραδείγματα αυτού του φαινομένου είναι και η περίπτωση “Obama”. Για το μεγαλύτερο μέρος του εκλογικού σώματος, η πολιτική ελάχιστα αφορά πλέον την κλασική συμπεριφορά του πολίτη και της άσκησης της κριτικής όπως αυτή γινόταν μέχρι πρότινος. Οι εναλλακτικοί τρόποι ενασχόλησης της νεότερης αυτής μερίδας με πάσης φύσεως πολιτικά ζητήματα, είναι και η απάντηση στην μετάλλαξη των πολιτικών προσωπικοτήτων σε διασημότητες μέσω της υιοθέτησης μιας συγκεκριμένης περσόνας και όλων εκείνων των στοιχείων που συγκροτούν την αντιμετώπιση αυτών ως Celebrities και όχι ως πολιτικών.

Γράφει η Βικτώρια Χαραλάμπους

Φυσικά -και για να μην τρέφουμε και αυταπάτες- η ιστορία αυτή ξεκίνησε πολύ πριν ο Trump αποφασίσει να εγκαινιάσει την παύση υπουργών μέσω Twitter, πριν ακόμη και από τον Obama. Η εικόνα του πρώην πρωθυπουργού της άλλοτε cool Britannia, Tony Blair, να πίνει σαμπάνιες με τους πάντοτε αντισυμβατικούς αδελφούς Gallagher, ή η αγάπη του John Kennedy να περιτριγυρίζεται από διασημότητες και να φέρεται σαν τέτοια, καταδεικνύει την τάση αυτή. Αντίστοιχα, το γεγονός ότι το Hollywood από καταβολής του, αγκαλιάζει διαχρονικά και σταθερά το «δημοκρατικό» χώρο με την απεικόνιση του αμερικανικού ονείρου και τον «εκδημοκρατισμό» της φήμης, σκιαγραφεί ακριβώς αυτή την σύγχυση της πολιτικής πραγματικότητας και της pop κουλτούρας.

Ο συνδυασμός των δύο αυτών κόσμων, άρα, δεν αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο των πολιτικών προσωπικοτήτων. Οι ίδιες οι διασημότητες έχουν πολιτική φωνή, την οποία και χρησιμοποιούν για τον εκάστοτε σκοπό/κίνημα/γεγονός. Η ανάμειξή τους, βέβαια, στα περισσότερα από αυτά συμβαίνει πάντα με περισσή ανιδιοτέλεια, κάτω από τα ταπεινά φώτα της δημοσιότητας, και σε ένα γενικότερο κλίμα του λαϊκού «κάνε το καλό και ρίξτο στο γιαλό». Προφανώς, όλοι οι σκοποί δεν είναι ούτε ίδιοι, ούτε ισότιμοι, και ούτε τυχαία επιλεγμένοι – παρά μόνο καθ’ υπόδειξη επικοινωνιολόγων και λοιπών γιάπηδων media framers.

Από την άλλη, ποια είναι η σημασία της όποιας προαίρεσης και αμφιλεγόμενης πρόθεσης κάθε κινήματος, μπροστά στο αποτέλεσμα που αποφέρει εν τέλει; Αν το περισσότερο που μπορεί να προσφέρει είναι ένα «ξύστε και μυρίστε» δημόσιο θέαμα (βλ.Oscars), μέχρι να βρεθεί το επόμενο hashtag, η επόμενη αφορμή να βρίσκεται ο ευαισθητοποιημένος, ουμανιστής, ακτιβιστής celebrity μας κάτω από τα φλας, τότε η πολιτικοποίηση της κοινωνίας του θεάματος αφορά ένα επικοινωνιολογικό παιχνίδι επιτήδευσης. Αν πάλι, πρόκειται για ένα εναλλακτικό κυνήγι μαγισσών, στο οποίο η κάθε γνώμη στέκεται απέναντι στις υπόλοιπες, πιθανότατα μιλάμε για ένα φαινόμενο που περισσότερο βλάπτει τον σκοπό που υποτίθεται ότι στηρίζει, δημιουργώντας ένα περιστασιακό buzz το οποίο  ξεθυμαίνει ταχύτατα.

Η διαφορά του #metoo από τη σωρεία παραδειγμάτων που έσβησαν γρήγορα ακολουθώντας την προαναφερθείσα πορεία, έγκειται σε ένα μοναδικό και βασικότατο σημείο· πέρασε εκτός της βιομηχανίας που το γέννησε και άγγιξε πολλούς και διαφορετικούς χώρους πριν χάσει τη δυναμική του . Ιδού, λοιπόν, η επιτυχία των Celebrity Politics στο μεγαλείο της. Τώρα – το κατά πόσο ένα τσούρμο γυναικών να κρώζει «MeToo! MeToo!» θέτει σωστές βάσεις και προσανατολισμό για  τη χειραφέτηση του φύλου, και δεν γεννάει αναχρονιστικά πρότυπα νέο-πουριτανισμού και «νευρωτικών γυναικών», ούτε προβάλλει ένα πρόσωπο μίσους  προς τους άντρες, μας φτάνει στο ζήτημα του “Celebrity Diplomacy”. H Κατρίν Ντενέβ και καμιά εκατοστή εξίσου τυχάρπαστες γαλλίδες μιλούν για το #metoo ως ένα κύμα συνοπτικής δικαιοσύνης και εκκαθάρισης των αντρών. 

Και ρε κορίτσια καλά τα λαϊκά δικαστήρια, δε λέω, αλλά να μαζέψουμε και τα μυαλά μας λίγο (δεν μιλάμε για μη συναινετικό σεξ ή ακρότητες) αλλά θύμα καθίσταμαι από το σημείο που δεν μπορώ να βάλω στη θέση του τον άντρα που θα μου πιάσει το γόνατο ή θα φλερτάρει άγαρμπα αφ εαυτού μου. Άπαξ και απενοχοποιήσουμε το χαρακτηριστικό της αδυναμίας που μας αποδίδεται, προτάγματα όπως αυτό της «Νέας ή Εναλλακτικής Δεξιάς» κοντοζυγώνουν και θα είναι εδώ για εμάς. Μπορούμε να κατηγορούμε για φαλλοκρατικές επιθέσεις επ’ άπειρον, και οι υπερπολλαπλάσιες αμοιβές (βλέπε διαρροή μισθολογίων BBC), και απολύσεις εγκύων να περνάνε στα ψιλά. Για ποιον φεμινισμό μιλάει άρα το #metoo;

Σε άλλες τάσεις της «Πολιτικής της Διασημότητας», έχουμε και τις φιλανθρωπίες. Με αφορμή ένα προηγούμενο review για τους U2, ξεκίνησε μια ενδοσκόπηση  για τους λόγους που αντιπαθώ τον Bono. Και το ερώτημα γενικεύτηκε στο γιατί δεν υπάρχει άνθρωπος στον πλανήτη που να συμπαθεί τον frontman της αγαπημένης μπάντας. Λίγο οι διάσπαρτες offshore, λίγο το hype στο ίντερνετ, λίγο η ζέστη, λίγο τα λόγια του παπά κατέληξα στον λόγο. Η δυσφορία που μου προκαλεί η πορεία των τελευταίων δίσκων της μπάντας θα μπορούσε να είναι επίσης η αιτία, αλλά θα αγνοηθεί αφού τώρα εστιάζουμε στον Bono καθαυτό. 

Οι συναυλίες των οποίων τα έσοδα διατίθενται για ακτιβιστικές δράσεις στην Αφρική, ή άλλοι τρόποι σώρευσης πόρων που κατά καιρούς διοργανώνει ο Bono, είναι στην καλύτερη των περιπτώσεων μία επίδειξη του «εμείς οι καλοί δυτικοί που βοηθάμε την πεταμένη κι απ’ τη ζωή Αφρική». Τι, όχι; Καθείς μπορεί να κάνει ό,τι θέλει για να προβληθεί, να νιώσει καλύτερα με τον εαυτό του, και να γιατρέψει τις τύψεις του, αλλά ψευδαισθήσεις ανθρωπιστικού έργου και αλληλεγγύης δεν χτίζονται ούτε με χρήματα τα οποία Κύριος οίδε από ποιους και πώς αξιοποιούνται, ούτε με δυο-τρεις υιοθεσίες. Η αυτοπροβολή, λοιπόν, του Ιρλανδού μας, μόνο τη διαιώνιση αποικιοκρατικών συμπεριφορών μπορεί να καρποφορήσει, καθώς και μια παράτα στην καριέρα του.

Και αυτές, είναι μόνο δύο περιπτώσεις από ένα τεράστιο δείγμα πανηγυριών που στήνουν οι διασημότητες μας, επιλεγμένες είτε λόγω συγκυρίας είτε επικαιρότητας. Πέρα, όμως, και από το ερώτημα του αν οι celebrities έχουν τη δικαιοδοσία, , πρέπει να αναρωτηθούμε σοβαρά αν διαθέτουν το know-how να εκφέρουν λόγο και να καθορίζουν ολόκληρες συζητήσεις της δημόσια σφαίρας. Ηλίου φαεινότερο ότι είναι δική μας κατασκευή και πολύ περισσότερο εκφραστές ολόκληρων γενεών. Η καθολικότητα της αποδοχής μίας αξίωσης είναι αναγκαίο να εξετάζεται ολιστικά περισσότερο από ποτέ.

Βικτώρια Χαραλάμπους

Μουσική συντάκτρια

back to top

Comments

 

AGENDA

April 2018
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
30

Editorial