If I say shut your eyes...

Ο Αλέξανδρος Νίκας καταπιάνεται με τις δύο όψεις της θλιβερής επικαιρότητας.

«Διάβασα ένα άρθρο στους New York Times —πρόσφατα ήταν αυτό. Ανέλυε πώς οι ελέφαντες στην Αφρική έχουν αρχίσει να τρελαίνονται: βιάζουν ρινόκερους, σκοτώνουν ανθρώπους, επιτίθενται ο ένας στον άλλον, πανικοβάλλονται αναίτια. Αυτοί οι πανέξυπνοι, ευαίσθητοι γίγαντες έχουν διαταρχθεί σημαντικά. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι ο λόγος για αυτή την ενοχλητική μεταστροφή είναι το αφόρητο και αδιάκοπο τραύμα, το άγχος: λαθροθήρες κυνηγούν αυτούς και τις οικογένειές τους, η εδαφική ανάπτυξη συρρικνώνει και καταστρέφει το περιβάλλον τους… ριζικές και αμετάκλητες αλλαγές σε οτιδήποτε γνωρίζουν για τον κόσμο τους, οτιδήποτε σημαίνει να είσαι ελέφαντας. Και αυτό τους τρελαίνει. Οι ελέφαντες δεν είναι ελέφαντες πια. Το πάνω ξαφνικά έγινε κάτω.

Έτσι ήταν και η Νέα Ορλεάνη, κατά τη διάρκεια και μετά το τέλος του περάσματος του Κατρίνα: το πάνω έγινε κάτω, το κάτω πάνω. Ένας φίλος μού εξηγούσε ότι, όταν εν τέλει κατάφερε να βγει έξω από την πόλη τρεις μέρες μετά τον τυφώνα, οδηγούσε δίπλα από ένα πτώμα στο πεζοδρόμιο –ακριβώς επί του δρόμου αυτού, εδώ— το πτώμα ενός ανθρώπου, το οποίο κατάτρωγε ένας αλιγάτορας. Και μου εξηγούσε, αυτός ο φίλος μου, πως δεν σοκαρίστηκε στη θέα αυτής της σκηνής... Δεν εξεπλάγη, έστω.»

Με τα λόγια αυτά, ο θρυλικός Alan Shore ξεκινάει την τελική του αγόρευση, υπερασπιζόμενος μία γιατρό που, εκείνες τις δύσκολες μέρες του 2005 που η Νέα Ορλεάν επλήγη από τον τυφώνα Κατρίνα, επέλεξε να μείνει πίσω και αναγκάστηκε —ελλείψει ιατρών, φαρμάκων, τροφίμων— να κάνει το ανθρώπινο πράγμα και να «διαχειριστεί» τον πόνο πέντε ασθενών της.

Τι σχέση έχει μία παλιά τηλεοπτική σκηνή με την παρούσα κατάσταση, θα με ρωτήσεις. Τηρουμένων των αναλογιών, μία τέτοια τρέλα επικρατεί  σε κάθε εμπόλεμη ζώνη, όπως είναι λίγο-πολύ γνωστό. Το αυτό και στην Συρία. Η τρέλα του να μη γνωρίζεις εάν θα ανατιναχθείς στον ύπνο σου, εάν τα παιδιά σου είναι ασφαλή, τι και εάν θα ξημερώσει η νέα μέρα για σένα. Επί πέντε έτη αυτό. Η τρέλα του να μη γνωρίζεις ποιας δύναμης η βόμβα θα σκάσει στην στέγη του σπιτιού σου. Αν θα είναι το καθεστώς Ασάντ ή ο Ελεύθερος Συριακός Στρατός; Μήπως το μέτωπο Αλ Νούσρα της Αλ Κάιντα ή ο ISIS; Η τρέλα που επικρατεί όταν δεκάδες κυβερνητικές, φιλοκυβερνητικές, αντικυβερνητικές, στρατιωτικές, παραστρατιωτικές, και τρομοκρατικές οργανώσεις αντιμάχονται η μία την άλλη. Όταν οι Μεγάλες Δυνάμεις εξοπλίζουν, χρηματοδοτούν και υποστηρίζουν (στρατιωτικά και μη) υποσύνολα ομάδων που υπάγονται σε διαφορετικά, εχθρικά μεταξύ τους μέτωπα, έχοντας χάσει κάθε εποπτεία του ποιον και γιατί στηρίζουν. Η τρέλα που σε αναγκάζει να παρατήσεις τα υπάρχοντά σου, το σπίτι σου, την πόλη σου, πολλές φορές και τους ανθρώπους σου, όταν το μόνο που σε νοιάζει είναι να αρπάξεις τα παιδιά σου και να φύγεις μακριά. Μερικές φορές, μάλιστα, με μόνο σκοπό να σώσεις μόνο τα παιδιά: όλοι θα έχουμε ακούσει για τα ασυνόδευτα προσφυγόπουλα που είτε ξεκίνησαν μόνα τους το δύσκολο ταξίδι απόδρασης από την ίδια τους την πατρίδα, όπου κι έχασαν την οικογένειά τους στη δίνη του πολέμου, είτε έχασαν τους συνοδούς και συγγενείς τους κατά τη διάρκεια αυτού του ταξιδιού· και όλοι θυμόμαστε την συγκλονιστική τηλεοπτική σκηνή που έκανε το γύρο του κόσμου, όπου η συμπαθέστατη Σύρια δασκάλα, εγκλωβισμένη στα "φιλόξενα" σύνορα Σερβίας - Ουγγαρίας και με δάκρυα στα μάτια, παρακαλούσε on air για τη διέλευση έστω μόνο της κόρης της, "κι εγώ θα γυρίσω πίσω, στον πόλεμο".

Και μπορεί αυτοί οι άνθρωποι ν’ αφήνουν πίσω τα υπάρχοντά τους, όμως δεν αφήνουν πίσω την τρέλα. Την τρέλα που τους οδηγεί στην αναζήτηση μίας καλύτερης ζωής στις χώρες στις οποίες εν μέρει οφείλεται η δυστυχία τους. Την κουβαλάνε μαζί τους αυτήν την τρέλα. Όταν διασχίζουν τα συροτουρκικά σύνορα και από εκεί ολόκληρη την Τουρκία μέχρι να φτάσουν στην Σμύρνη ή σε άλλες παραθαλάσσιες πόλεις. Όταν εξαναγκάζονται να καταβάλουν υπέρογκα ποσά σε συμμορίες που τους υπόσχονται ασφαλή περάσματα στην Ελλάδα και τους εξοπλίζουν με ψεύτικα σωσίβια. Την ίδια τρέλα μέσα στην οποία καλούνται να βιώσουν τη δική τους Οδύσσεια και να επιβιώσουν στα αφιλόξενα νερά του Αιγαίου, όταν βυθίζεται η βάρκα τους και κατά τύχη περισυλλέγονται από Έλληνες ψαράδες. Την τρέλα της εκμετάλλευσης —στο εισιτήριο του πλοίου για Πειραιά, στο εισιτήριο του λεωφορείου "για τη Μακεδονία", στο παράλογο ποσό για ένα μπουκαλάκι νερό και μία φόρτιση του κινητού ή τη χρήση της τουαλέτας στην καφετέρια, στις μικροπολιτικές διαμάχες στο κοινοβούλιο. Την τρέλα της απόρριψης στην Ειδομένη. Την τρέλα της επιβίωσης στον πάλαι ποτέ αυτοσχέδιο καταυλισμό της πλ. Βικτωρίας ή τα "στρατόπεδα φιλοξενίας" όπου τρέφονται καθημερινά με πατάτες ή —αν είναι τυχεροί— ζυμαρικά, μακριά από τα στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα για πρόσβαση σε τρεχούμενο νερό και συνθήκες υγιεινής —ποιας υγιεινής, ποια δικαιώματα και ποιες συνθήκες; Την τρέλα της «επανακατάληψης» των πλατειών από δημάρχους-μηδενικά, της συνομοταξίας εκείνων που, όταν δεν είναι απασχολημένοι με το να παραχωρούν venues για τα φεστιβάλ μίσους των νεοναζί, ονειρεύονται καρφιά σε παγκάκια και παππούδες-κομμάντο ως τρόπους διαχείρισης αστέγων και ναρκομανών, πολύ πριν η προσφυγική ροή χτυπήσει την πόρτα μας.

Και καθώς κάποιοι, αυτοί που μετράει βεβαίως, «διαχειρίζονται» την κατάσταση εξαγοράζοντας σιωπή και face controls, διαπραγματευόμενοι το κόστος κάθε ανθρώπινης ψυχής που «εισρέει» ή «επαναπροωθείται», λες και μιλάμε για κονσέρβες ή πατάτες, μέρος της τρέλας μεταδίδεται στη γειτονιά μας και καλούμαστε να το διαχειριστούμε εμείς, ο φιλόξενος λαός.

Παιδάκια ξυπόλητα, νηστικά παίζουν ανέμελα μέσα στην βροχή.

Εικόνα που στοιχειώνει. Από τη μία σε γεμίζει χαρά να τα βλέπεις να ευτυχούν στην άγνοιά τους, ίσως ακόμη και (υπό μία διεστραμμένη για πολλούς οπτική) τις πλατείες να ξαναζωντανεύουν, να παίρνουν χρώμα και ρυθμό. Και ταυτόχρονα σε γεμίζει θλίψη, θλίψη και οργή.

Η ίδια εικόνα, αντίθετα συναισθήματα. Τρέλα.

Μία φίλη σκεφτόταν πώς θα το θυμούνται όλο αυτό όταν μεγαλώσουν. «Ζούμε σκηνές της ιστορίας που μας δίδασκαν στο σχολείο. Τις παπαγαλίζαμε. Και τώρα είναι εδώ, ολοζώντανες. 2016, και ακόμα ο κόσμος δεν είναι ασφαλής για τα παιδιά.»

Ευτυχώς κάποιοι ξεσκόνισαν μία από τις ομορφότερες και δυσκολότερες λέξεις της γλώσσας μας: αλληλεγγύη. Είναι οι τόνοι φαγητού, ρούχων, ειδών υγιεινής και οι εκατοντάδες κούτες γεμάτες φάρμακα που βούλιαξαν την πλατεία Συντάγματος εκείνη την Κυριακή. Είναι οι άνθρωποι που, μέσα στην πολυετή ύφεση και παρά την ανέχειά τους, μοιράστηκαν ό,τι δεν έφτανε για τους ίδιους, αλλά και οι άνθρωποι που βρέθηκαν εκεί για να συλλέξουν, οργανώσουν και μεταφέρουν τα είδη πρώτης ανάγκης. Είναι οι δομές υποστήριξης στον Πειραιά και το παλιό αεροδρόμιο μέχρι πρότινος και πλέον στο κέντρο της Αθήνας ή στα πέριξ, οι καθημερινά χιλιάδες μερίδες του Άλλου Ανθρώπου, οι καταλήψεις στέγης και φιλοξενίας προσφύγων.

Αλληλεγγύη είναι ο Θωμάς με την οικογένειά του που μεταφέρουν τον εξοπλισμό, και ο Γιώργος που μαγειρεύει· είναι ο Χρήστος που λάμπει με κάθε παιδικό χαμόγελο και ο Αλέξανδρος που φουσκώνει μπαλόνια και —όταν τελειώσουν αυτά— γάντια μιας χρήσης για τα παιδιά, η Μαρία που γεμίζει τις μερίδες και ο Νίκος που τις μοιράζει· η Κατερίνα που ιδρώνει στο παιχνίδι με την «μπουμπού» αλλά και ο πιτσιρικάς που της προσφέρει τη μερίδα από το φαγητό του, λέγοντας με τα ελάχιστα αγγλικά που γνωρίζει και την ομορφότερη προφορά που ανθρώπινο αυτί έχει ακούσει ποτέ: «you food?».

Άνθρωποι άγνωστοι μεταξύ τους, μέχρι πρόσφατα. Τώρα γνωρίζονται, έχοντας κάτι τόσο βαθύ και ταυτόχρονα στοιχειωδώς δεδομένο να μοιραστούν. Γιατί, σε αυτήν την τρέλα, έμεινε μόνον η ανθρωπιά για να προσδιορίζει τους ανθρώπους, η ανθρωπιά για να τους ενώνει.

Οι ευχές για θαύματα είναι ανούσιες: ο πόλεμος θα συνεχιστεί, το προσφυγικό κύμα θα ενταθεί, η τρέλα θα εξακολουθήσει να υφίσταται. Μόνον εύχομαι να συνεχίσουν να υπάρχουν και οι Άνθρωποι. Και να μη συνηθίσουν στην δυστυχία, να μην πάψουν να σοκάρονται. Στην καθημερινή θέα του αλιγάτορα που κατατρώει το άψυχο κορμί της ανθρωπότητας, κάθε μέρα να εκπλησσόμαστε εξίσου, και κάθε μέρα να κάνουμε κάτι γι’ αυτό. Για όσο χρειαστεί.

Η συγκλονιστική φωτογραφία είναι του Γιάννη Μπεχράκη, για το Reuters.

Αλέξανδρος Νίκας

Διαχειριστής Σελίδας / Μουσικός Συντάκτης

back to top

Comments

marina diamonds 2019 breakroom athens

candlemass 2019 breakroom athens

lara fabian 2019 breakroom athens

deerhunter 2019 breakroom athens

AGENDA

No event in the calendar
December 2019
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31